ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಚಿಂತನಾ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಾವು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾದಾಗ, ವರ್ಥಮಾನವು ಭೂತ ಹಾಗು ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆಂದು ಭಾರತೀಯ ಚಿಂತನಾ ಕ್ರಮದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳನ್ನೂ, ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಅಭ್ಯಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಹೀಗೆ ನನಗೆ ಪ್ರಮುಖರೆಂದೆನಿಸಿದವರು ರಾಜ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ರಾಯ್ ರವರು. ಯಾವುದನ್ನ ನಾವು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆಯೋ ಅದರ ಆರಂಭವನ್ನ ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೊಹುದು, ಹಾಗು ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ರಾಮಮೋಹನರಾಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತ ಆದುನಿಕ ಭಾರತದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಇವರನ್ನ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹ ಬರೆದಿರುವ makers of modern india ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ, ರಾಮಮೋಹನ ರಾಯರು ಬ್ರಿಟೀಶರಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದ ಪತ್ರ ನನ್ನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ೧೮೨೩ರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದ ಪತ್ರವದು. ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಸರ್ಕಾರ ಭಾರತೀಯರ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿತ್ತು, ಆಗ ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಸರ್ಕಾರ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಆರಂಬಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ವಿರೋದಿಸಿ ನಮಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಲೆಗಿಂತ ಆಧುನಿಕ english ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದರು.
"We were filled with sanguine hopes that this sum would be laid out in employing europian gentlemen of talents and education to instruct the natives of india in mathematics, Natural philosophy, chemistry, anatomy and other usefull Sciences"
"The Sanskrit System of Education Would be Best Calculated to keep this country in darkness"
ಹೀಗೆ ವಾದಿಸಿ ನಮಗೆ ಆದುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.
ನಂತರ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ದತಿ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನೂ, ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನೂ, ಹೊತ್ತು ಈಗಲೂ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸದ್ಯ ನಾನು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನ ನನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ನನಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ, ಸಾಮಾನ್ಯರಿರಬೊಹುದು, ಚಿಂತಕರಿರಬೊಹುದು, ಸಾಹಿತಿಗಳಿರಬೊಹುದು, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವವರಿರಬೊಹುದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿರಬೊಹುದು, ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರೀಕರಿರಬೊಹುದು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನನ್ನದೊಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವಿನಂತಿ, ನನಗೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿದಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಗಳನ್ನ ತಿಳಿಸಬೇಕಾದವರು ತಾವುಗಳು. ತಾವೂ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನ ಸೇರಿಸಬೊಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದ ಸಂವಾದದಿಂದ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಸಮಾಜವನ್ನ, ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನ ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಕಳಕಳಿ. ತಾವೆಲ್ಲರೂ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತೀರೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ. ತಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದಂತಹ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಾಹಿತಿಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕು.
.
೧. ಯಾವುದನ್ನು ನೀವು ಶಿಕ್ಷಣ ಎನ್ನುತ್ತೀರಿ? ಅಂತಹ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನ ನೀಡುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ? ಹಾಗು ಅಂತಹ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ಥುತವೆ.?
೨. ಇಂದಿನ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನ ಪರಿಹಾರವನ್ನಾಗಿಸಬಯಸಿದರೆ, ಆ ರೀತಿಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನ ನೀಡುವ ಬಗೆ ಎಂತಹುದು?
೩. ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ, ಬದುಕಿನ ಬಗೆಗಿನ ಒಳನೋಟವನ್ನೂ, ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿದೆಯೆ? ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಬದುಕನ್ನ ಪ್ರೀತಿಸುವಂತಹ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನ ನೀಡುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ?
೪. ೧೭೮ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಮಮೋಹನ ರಾಯರು ಯಾವ ಚಿಂತನಾ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಜೀವಿತ ಪ್ರಜ್ಞೆ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸ ಪದ್ದತಿಯನ್ನ ಬದಲಿಸಿದರೋ, ಆ ಚಿಂತನಾ ಕ್ರಮಗಳು ನಮಗೆ ದಕ್ಕಿದೆಯೆ?
೫.ಜೀವ ವಿರೋದವನ್ನ (ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಹೀನವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು) ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ವಿರೊದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೆ ವಿನಃ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದಲ್ಲ, ಹಾಗಾದರೆ ತಪ್ಪಿರುವುದೆಲ್ಲಿ?
೬. ಶಿಕ್ಷಣದ ಬೆಗೆಗಿನ ತಮ್ಮ ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಯೇನು?
೭. ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದಾಗ ತಮ್ಮ ಅನುಭವದಿಂದ ಮೂಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾವುವು.?
ಮನುಷ್ಯ ಮನುಷ್ಯನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಸುವಂತಹ ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನ ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂಬುದು, ಅಂತಹ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನ ನೀಡಬೇಕು ಹಾಗು ತಿಳಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ನನ್ನ ಆಶಯ. ಅದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸಹಕಾರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತೀರೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ.