ಅಂಕಣ ಲೇಬಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ
ಅಂಕಣ ಲೇಬಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ

ಹೊಸ ಮನುಷ್ಯ: “ ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇನ್ನು ಸಾಕು" ಒಂದು ಚರ್ಚೆ

 ಹೊಸ ಮನುಷ್ಯ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಡಿ.ಎಸ್. ನಾಗಭೂಷಣ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂದಿನ ಕರೋನ ಸಮಸ್ಯೆಯು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬಗೆಗೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ" ಎಂಬುದರ ಬಗೆಗಿನ ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಜೂನ್ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಭಾಗಿಯಾಗಿ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ಚರ್ಚೆಯು ಬಹಳ ಮಂದಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಕೊಂಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದು.  ಈ ಲೇಖನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ PDF ಆವೃತ್ತಿ ಕೆಳಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.  

(ಈ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ :) 

ಹೊಸಮನುಷ್ಯ : ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇನ್ನು ಸಾಕು 

ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದವರ ಲೇಖನಗಳ ವಿವರಗಳು ಇಂತಿವೆ :

೧. ವೈಯುಕ್ತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ : ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ತೋಲ್ಪಾಡಿ

೨. ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇನ್ನು ಸಾಕು : ಡಿ. ಎಸ್. ನಾಗಭೂಷನ್

೩. ಇದು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವಲ್ಲ: ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೆನ್ನಿ

೪. ಕರೋನ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಅವಕಾಶ : ಅಕ್ಷರ ಕೆ. ವಿ 

೫. ಬೆಳೆ ಭೂಮಿಯೊಳಗೊಂದು ಪ್ರಳಯದ ಕಸ ಹುಟ್ಟಿ: ಗೀತ ವಸಂತ

೬. ನನ್ನ ಜೊತೆ ಇರುವುದು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಜೊತೆ ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳು : ಸಂತೋಷ್ ಕೌಲಗಿ

೭. ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಐದು ಸರಳ ಸೂತ್ರಗಳು :: ಕೇಶವ ಎಸ್ ಕೊರ್ಸೆ

ಇದು ಬರಿ ಬೆಳಗಲ್ಲೋ ಅಣ್ಣ

ಬಿಕೋ ಎನ್ನುವ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಅದೆಷ್ಟೋ ದಿನದ ನಂತರದ ನನ್ನ ಬೆಳಗಿನ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಾಗ ಹಲವು ದೃಷ್ಯಗಳು ಜೊತೆಯಾದವು.. ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದೊಡನೆಯೆ ಬೈದು ಓಡಿಸಿ ಪಾರಿಜಾತದ ಹೂವನ್ನು ಆರಿಸಲು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೇರೆ ಯಾರೋ ನಮಗಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆ ಬಂದು ಪಾರಿಜಾತದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಹೋದರೆಂದು ತಿಳಿದು ಜಗಳಕ್ಕಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಲು ಅಪ್ಪನೇ ಬರಬೇಕಿತ್ತು. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತಂ ನಾಟಕ ನೋಡಿ ರಂಗ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿನ ಕೃತಕ ಪಾರಿಜಾತದ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಕಂಡು ಅಯ್ಯೋ ಅಯ್ಯೋ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ಹಳೇ ಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ಪಾರಿಜಾತದ ವೃಕ್ಷದ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲ ಎಂದಾಗ, ಅದು ದೇವಲೋಕದ ಪಾರಿಜಾತ ಅದರ ಹೂಗಳು ದೊಡ್ಡದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ತಾತನ ನಾಟಕದ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಅಜ್ಜಿ ಬಯ್ಯುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಅಜ್ಜ ನಗುತ್ತಿದ್ದ. ನಾವು ಮನೆ ಮಾರಿದ ಮಾರನೇ ದಿನವೇ ಕೊಂಡವರು ಪಾರಿಜಾತದ ಗಿಡವನ್ನು ಬುಡ ಸಮೇತ ಕಿತ್ತು ಹಾಕಿದ್ದು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಎದುರಾಯಿತು. ನನ್ನ ಬೆಳಗಿನ ನಡಿಗೆಗೆ ಕರೋನ ಕಾಲದ ಒಂಟಿತನದ, ಗೃಹ ಬಂಧನದ, ಮನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸದ, ಕರೋನ ಖಾಯಿಲೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಭಯದಿಂದುಂಟಾದ ಬದುಕಿನ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ, ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ದರ್ಶನವೋ ಎಂಬಂತೆ ಪಾರಿಜಾತ ಗಿಡವೂ, ಪಾರಿಜಾತದ ಹೂವೂ, ಅದನ್ನು ಆಸ್ಥೆಯಿಂದ ಆರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಜ್ಜಿಯೂ, ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಮಗ್ರವಾದ ನೆನಪುಗಳೂ ಒಟ್ಟಾದವು.

 ಬೆಳಗನ್ನು ಕಂಡು ಬಹಳ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಬೆಳಗು ಮರೆತೇ ಹೋಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವಷ್ಟು. ತಿರುವೀತಿಯಮ್ಮನ್ ಕೋಯಿಲ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಾಯಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಬಹು ಖಚಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮನೆಯವರೇ ಸಾಕಿದ ಹಲವು ನಾಯಿಗಳು ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ, ಎರಡು ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳು ಮಗದೊಂದು ಕಡೆ. ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂದೆ ಗುಡಿಸಿ ನೀರು ಹಾಕಿ ದೊಡ್ಡ ರಂಗೋಲಿಯನ್ನು ಹಾಕುವಾಗ ಈ ನಾಯಿಗಳು ಆ ಅಜ್ಜಿಯ ಬಳಿಯೇ ತಿರುಗುವುದು, ಅವಳು ಬಯ್ಯುವುದು. ಪಕ್ಕದ ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆದಿದೆ, ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾದರೆ ಆ ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಕದ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು, ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬೀಗ. ನಿತ್ಯವೂ ರಂಗೋಲಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ಮಾದರಿಗಳು ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.

 ನನಗೆ ವಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗೇನೇ ತರಗತಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಗಂತೂ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಹೋಗಬೇಕೆಂದೆನಿಸಿದರೂ, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಡಲಿಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬವದು. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆ ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳು ಸಹಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದವು, ಜೊತೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು ಮೈದಡವಬಹುದಿತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ವೃಕ್ಷಗಳು. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಯಾಕಾದರೂ ಬೆಳಗಾಯಿತೋ ಎಂದು ಬೇಸರ ಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ರಾತ್ರಿ ತಡವಾಗಿ ಮಲಗಿ ಏಳಲಾರದೆ ಎದ್ದು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಓಡುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸೊಮಾರಿತನಕ್ಕೆ ವಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನದ ಬೆಳಗಿನ ದರ್ಶನ ಇದಾಗಿತ್ತು.
 

ನಾನು ನನ್ನ ಗೆಳೆಯನೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಇಡ್ಲಿ ತಿನ್ನಲಿಕ್ಕೆ ಎಂದು ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅಜ್ಜಿಯೊಬ್ಬರು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಇಡ್ಲಿ ತಂದು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಏನೋ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಮಲಗುವುದನ್ನೇ ಮರೆತವರಿಗೆ ಬೆಳಗಲ್ಲಿ ಹಸಿವಾಗಿ ಇಡ್ಲಿ ತಿನ್ನಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ಕಿನ ಬೆಳಗು ಅದೆಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತೆಂದರೆ ಆ ಬೆಳಗನ್ನು ನೋಡಲಿಕ್ಕೆಂದೇ ಅದೆಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಹೋದದ್ದಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿನ ಹೋಟೇಲಿನಲ್ಲಿ ರೂಮು ತೆಗೆದು ಬೆಳಗೆದ್ದು ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ಕಿನ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತಲು ಕಳೆದು ಬೆಳಕು ಆವರಿಸುವ ಪರಿಯ, ನಿಃಶಬ್ಧವು ಕಳೆದು ಶಬ್ಧ ಆವರಿಸುವ ಕ್ರಮವ ಕಾಣಲಿಕ್ಕೆಂದು ಕುಳಿತದ್ದಿದೆ. ಗಿಜುಗುಡುವ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ನ ಗಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ನಿಃಶಬ್ಧವಾಗುವ ಪರಿ ಮತ್ತೆ ಶಬ್ಧಕ್ಕೊಳಪಡುವ ಪರಿಗಳೆರಡೂ ನನಗೊಂದು ಅಚ್ಚರಿ. ಆದರೆ ಈಗ ನೆನಪಾಗುತ್ತೆ ಈ ಕೋವಿಡ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ ಇತ್ತಲ್ಲ. ಬೀದಿ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ, ನಿನಗೇನು ಬೇಕು ಎಲ್ಲವನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದವರು ಆಗ ಏನಾಗಿದ್ದರೋ, ಕಿವಿಗವಡುಗಚ್ಚುವಂತೆ ಕಿರುಚಿದ್ದ ಆ ಜೀವಿಗಳ ಸ್ವರಗಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದವೋ? ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅವರ ಸದ್ದನ್ನು ಕೇಳಬೇಕೆಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದಿನ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ಕಿನ ನಿಃಶಬ್ಧಕ್ಕೆ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದವಗೆ ಸದ್ದಿನ ಬಯಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆಗಿನ ಶಬ್ಧ ನಿಃಶಬ್ಧಗಳೆರಡೂ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಗಳೊಡಲಿನ ಸಹಜ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ಬೆರೆತರೆ ಕೋವಿಡ್ ಕಾಲದ ನಿಃಶಬ್ಧ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಗತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.


ಬೆಳಗಿನೊಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದಿಷ್ಟು ಸಂಗತಿಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಾವು ಬೆಳೆದ ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕಲು ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳವು. ಬೆಳಗಿನ ಮೊದಲ ಬಸ್ಸು ಹಳ್ಳಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದ್ದು ೫.೪೫-೬.೦೦ ಗಂಟೆಯ ಒಳಗೆ. ರಾತ್ರಿಯೇ ಎದ್ದು ಟಮೋಟೋ ಗಳನ್ನು ಹತ್ತು ಕೇಜಿ ಲೆಕ್ಕದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಬಸ್ಸಿಗೇರಿಸಿ, ಗೌರಿಬಿದನೂರಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು. ನಮ್ಮ ತರಕಾರಿ ಹರಾಜು ಹಾಕಲಿಕ್ಕೆ ಕಾಯುವುದು. ಹರಾಜು ಕೂಗುವಾಗ ಅದೆಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕೂಗುತ್ತಾರೋ, ಪ್ರತಿ ಕೂಗಿನ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಕೂಗಬಹುದು ಎಂದು ಎದುರು ನೋಡುವುದು. ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ತಂದ ಬೇರೆಯ ರೈತರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಕುಶಲೋಪರಿ ಕೇಳುತ್ತಾ, ಹಣ ಪಡೆಯಲು ತರಕಾರಿ ಮಾರಿಸಿದ ದಲ್ಲಾಳಿಗೆ ಕಾಯುತ್ತಾ, ಟೀ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ, ನಾವು ಬೆಳೆದ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ತರಕಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರ ಆಧಾರದ ಕಥೆ ಕೇಳುತ್ತಾ, ಮುಂದೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬಹುದಾದ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನೋ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಾಯಕ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದ ವಿಲನ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವವನ ಬಗೆಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತ ಕಳೆದದ್ದರ ದಿನಗಳು. ಈಗ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯಲಾರದ ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನೀರಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ರೈತ-ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಇಂದಿನ ಮರೆತೇ ಹೋದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ, ವ್ಯವಸಾಯದ ಜೊತೆಯ ನಂಟಿನಿಂದ ಬಹಳ ಬಹಳ ದೂರ ಬಂದವನಿಗೆ ಆ ಬೆಳಗಿನ ನೆನಪು ತಪ್ಪಾ ಇನ್ನೇನು ಇಲ್ಲವೆನಿಸಿದ್ದು ಈಗಲೇ.

ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಮನೆ ಪಾಠಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ೮.೩೦ಕ್ಕೇ ಪಾಠ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದುದರಿಂದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗನೆ ಹೊರಡಬೇಕಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಊರಿನಿಂದ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗೆ ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ, ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೫ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದ ಮಂಚೇನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಮನೆ ಪಾಠ ಎಲ್ಲವೂ. ನಮ್ಮ ನಿತ್ಯದ ಸವಾರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದೇ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಬಸ್ಸು. ಎರಡು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಬಸ್ಸುಗಳಿದ್ದವು. ಮೊದಲನೇ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಎಂದು, ೭.೨೦ ಕ್ಕೊಂದು ನಂತರ ೭.೪೫ಕ್ಕೊಂದು ಹೀಗೆ ಎರಡು ಬಸ್ಸುಗಳು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾನು ಎರಡನೇ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅದೆಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಡಲು ತಡವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಸ್ಸಿನ ಹಾರನ್ನಿನ ಶಬ್ಧ ಕೇಳಿ ದೂರದಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ನಡೆದು ಹೊಗುತ್ತಿದ್ದವರು, ನಾವು ಇಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದರೆ ನಮಗೆ ಬಸ್ಸು ಸಿಗಬಹುದು ಎಂದು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವುದು ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ, ನಿಲ್ಡಾಣದಲ್ಲಿದ್ದವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಏರಿಸಿಕೊಂಡು ಇನ್ನೇನು ಹೊರಟೇ ಬಿಟ್ಟೆ ಎಂದು ಹಾರನ್ನನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದುಕಡೆ. ನಾ ಬಂದೆನೋ ಎಂದು ಕೂಗುವುದು, ಕೂಗು ಚಾಲಕನಿಗೆ ಕೇಳಿ ಮುಂದೆ ಹೋದಂತೆ ನಟಿಸಿ ವೇಗ ತಗ್ಗಿಸಿದ್ದೇ ತಡ, ಬಾಗಿಲ ಬಳಿಗೆ ಓಡಿದಾಗ ಕ್ಲೀನರ್ ಕೈನೀಡಿ ಆ ರಶ್ಶಿನಲ್ಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಹತ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಉಬ್ಬಸದ ಉಸಿರಿನೊಟ್ಟಿಗೇನೇ ಬಸ್ಸು ಹಿಡಿದ ಖುಶಿ. ಜೋರು ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ದೇವರ ನಾಮಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಂದಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಆ ಕಡೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಗನ್ನು ತೆಗೆದು ಮೇಲಕ್ಕಿರಿಸಿ ಎಂದು ಬೈಯ್ಯುವ ಯಾವುದೋ ವೃದ್ಧರನ್ನು ಹಾಗೇ ದುರುಗುಟ್ಟಿ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಆ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಬ್ಯಾಗನ್ನು ಮೇಲೇರಿಸಲು ನಾವು ಪಡುವ ಸಾಹಸವನ್ನು ನೋಡಲಾರದೆ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುವ ಚೆಲುವೆಯೊಬ್ಬಳ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಟಿಕೆಟ್ ಕೇಳಲು ಬರುವ ಕಂಡಕ್ಟರಿಗೆ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ನಾಣ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ಮುಗುಳ್ನಗೆ ನೀಡಿದರೆ ಆಯಿತು ಅಂದಿನ ಶುಭ ದಿನ.


ಆ ಬೆಳಗಿನ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, ನಿತ್ಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆಂದು ಹೋಗುವವರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಯಾಣಿಕರು. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಊರಿನವರೇ ಆದುದರಿಂದ ಗೊತ್ತಿದ್ದವರೇ ಆಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಹಳ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸೀಟು ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು, ನಿತ್ಯವೂ ನಿಂತು, ಅದೂ ಡ್ರೈವರಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರಂತೂ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸು ಸಾಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ಊರುಗಳ ಬೆಳಗಿನ ದರ್ಶನ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದ ನಿತ್ಯ ನಿರಂತರ ಬದಲಾಗುವ ಮಾದರಿ ನಿತ್ಯವೂ ಬೆಳಗಿನಲ್ಲಿ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಪ್ಪಿ ತಪ್ಪಿ ನಾವು ಬೇಗ ಬಂದದ್ದೇ ಆಗಿ, ಅಥವಾ ಬಸ್ಸು ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾದದ್ದೇ ಆದರೆ, ಅರಳಿ ಕಟ್ಟೆಯೇ ಬಸ್ಸಿನ ನಿಲುದಾಣವಾಗಿದ್ದ ಊರಲ್ಲಿ ಕೂತಿರುತ್ತಿದ್ದ ಜನರ ನಿತ್ಯ ಹರಟೆ ಕಟ್ಟೆ ಪುರಾಣದ್ದು ಮತ್ತೊಂದೇ ಕತೆ.


ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿತ್ಯವೂ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವರ ನೆನಪಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳಗಾಗಲೀ, ಬೆಳಗಿನ ಬಗೆಗಿನ ಬರಹವಾಗಲೀ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದೇ ಇಲ್ಲ . ಹೂವಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಕ್ಕದ ಬೀದಿಯು ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗಬಲ್ಲಂತಹ ಹಾದಿ. ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಿದ್ದ ತಳ್ಳುಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಇಡ್ಲಿ, ಟಮೋಟೋ ಭಾತ್, ಪೂರಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೋಸೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಾದುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಎರಡನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಾದುದರಿಂದ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಅಭಾದಿಂದಾಗಿ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಶಾಲಾ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು. ನಮಗೆ(ಪಿ.ಯು.ಸಿಗೆ) ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೮ಕ್ಕೇ ಕಾಲೇಜು ಆರಂಭ. ಹಾಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಿದ್ಧವಾಗದೆ ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆಗ ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ನಿಂತ ಈ ತಳ್ಳು ಗಾಡಿಗಳ ತಿಂಡಿಯ ಬಗೆಗೆ ಅದರ ರುಚಿಯ ಬಗೆಗೆ ಅದೆಷ್ಟು ಬರೆದರೂ ಸಾಲದು. ಆಗ ಒಂದು ಪ್ಲೇಟ್ ಟೊಮೋಟೋ ಭಾತಿಗೆ ಆರು ರೂಪಾಯಿಗಳು. ಅದೂ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಚಟ್ಣಿ ಅದರ ರುಚಿಯೇ ಬೇರೆ. ತಳ್ಳು ಗಾಡಿಯ ಮಾಲೀಕರು ಪರಿಚಯಸ್ಥರಾಗಿ ಬಹು ಆತ್ಮೀಯರಾಗಿ, ಒಂದು ಪ್ಲೇಟಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ೭ರೂ ಮಾಡಿದಾಗಲೂ ನಮಗೆ ಆರು ರೂಪಾಯಿಗೇ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಗೆಳೆಯನ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡುವಾಗಲೂ ಈ ತಳ್ಳುಗಾಡಿ ಸಹವಾಸವನ್ನು ಬಿಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಂತೂ ಈ ತಳ್ಳು ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದೋಸೆಯ ನೆನೆಪು ಇನ್ನೂ ಮಾಸಿಲ್ಲ.
 

ಈ ತಳ್ಳುಗಾಡಿಯ ಬಳಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸುಸಜ್ಜಿತ ಸ್ಥಳವಾಗಲೀ ಆಸನಗಳಾಗಲೀ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲೇ ಕಂಡ ಕಟ್ಟೆಯೋ, ಯಾವುದೋ ಸ್ಟೂಲು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಕೂರಲು ಜಾಗ ಸಿಕ್ಕರೂ ಕೂತೇವು, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಿಂತು ತಿನ್ನುವುದೇ. ಆ ಸಣ್ಣ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಕೂತು ತದೇಕ ಚಿತ್ತರಾಗಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಾಗಿ ಉಣ್ಣುವುದಿದೆಯಲ್ಲ ಆ ನೆನಪೇ ಈಗ ಆತ್ಮೀಯವೆನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲೋಟಗಳು ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಮಗ್ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ತುಟಿಗೆ ತಾಕಿಸದೆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ಬಗೆಯ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಯ ಭಾವವು ಬಹುತೇಕ ನಾಟುತ್ತಿತ್ತು. ಎಂದಿಗೂ ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸ್ಥಳಗಳ ಭಾವನೆ ನೀಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.


ನಿತ್ಯವೂ ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹೂವು ತಂದು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ, ಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಂಚನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೂವು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದ ಅಜ್ಜಿ ಅವಳ ಏನೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಚ್ಛಿಸದ, ಸದಾ ಕುಡಿಯುವ ಮಗನಿಗೆ, ಈ ವಯಸ್ಸಲ್ಲಿ ದುಡಿದು ಸಾಕಬೇಕಾದ ಅಜ್ಜಿ, ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಅಷ್ಟೂ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದಷ್ಟು ದಿನಗಳಾದರೂ ಹೂವು ತರಕಾರಿ ತಂದು ಕೊಟ್ಟು ನಮ್ಮನೆಯ ದೇವರನ್ನು ಸಂತುಷ್ಟಗೊಳಿಸಿದಳು. ಈಗ ನನಗರ್ಥವಾಗದ ಅವಳ ತಮಿಳಿನ ವೇಗ ಸ್ವಲ್ಪ ತಗ್ಗಿದೆಯಾದರೂ, ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಲಾಕ್ ಡೌನ್ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಮನೆಯವರು ಬಂದೇ ಬರುತ್ತಾರೆಂದು, ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆಂದು ನಿತ್ಯ ಹಾರೈಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳ ಶಬ್ಧ ಮತ್ತೆ ಈಗ ಕೇಳಲಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಬೆಳಗಿನ ವಾಕಿಂಗ್ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಯಕಡೆ ಬರುವಾಗ ಆ ಅಜ್ಜಿಯೂ ಅವಳ ಅಕ್ಕನೂ ಕೂತು ಹರಟುವ ಧ್ವನಿ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿಯಾದರೂ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಅವರು ಜೋರಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡುವ ಶಬ್ಧ ಕೇಳಿಸೀತೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾ ಮನೆಗೆ ಸೇರುತ್ತೇನೆ.

ಬೆಳಗಿನ ಬಗೆಗೆ ಕತೆಗಳು ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗೆಂದರೆ ಬೆಳಗಿನೊಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನರ ಕಾರ್ಯ ಕಲಾಪಗಳು. ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವಿನ ನಿತ್ಯ ವ್ಯವಹಾರದ ಆರಂಭವೇ ಬೆಳಕು. ಮನುಷ್ಯ ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಬೆಳಗು. ಇದು ಬರೀ ಬೆಳಗಲ್ಲೋ ಅಣ್ಣ.


ಪುಸ್ತಕ ಪರಿಚಯ : ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕತೆ



ಬಹುಶೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ, ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪದವಿವರಣ ಕೋಶವನ್ನೂ, ಸುಮಾರು ಅರವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಶ್ರೀ ರಾಧಾವಲ್ಲಭ ತ್ರಿಪಾಠಿಯವರು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಜಯಪುರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. "ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರ" ಎಂಬ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾದ  ಕೃತಿಯನ್ನು  ರಚಿಸಿರುವ ಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಮುರುಡು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರರವರು   "ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕತೆ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ  ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭರತನ ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದವನ್ನು ಶ್ರೀಯುತ ಶ್ರೀರಂಗರು ಮಾಡಿರುವರು. ನಂತರ ಸುಬ್ಬಣ್ಣನವರು ಧನಂಜಯನ ದಶರೂಪಕವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಎರಡೂ ಕೃತಿಗಳೂ ಬೃಹತ್ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಓದನ್ನು ಬೇಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ "ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕತೆ"ಯೊಂದು ಸಣ್ಣ, ಅರವತ್ತು ಪುಟಗಳ  ಹೊತ್ತಿಗೆಯಾದರೂ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸ್ವರೂಪ, ಚರಿತ್ರೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ, ತತ್ತ್ವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಂದೇ ಹರವಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ , ಅದರ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಚ್ಛಿಸುವವರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಅತ್ಯತ್ತಮ  ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಕೃತಿಯು ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ನಡೆದ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಕೃತಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅದರ ಹುಡುಕಾಟದ  ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆಪ್ತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ  ಇತರೆ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಪಾದನ ಕಾರ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಹಿನ್ನೆಲೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಗೊಂಡಿದೆ. ನಂತರ ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕಗಳ ವಿವರಗಳು, ಅವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜರುಗಿದ ಭಾರತೀಯ ನಾಟಕಗಳ ಬಗೆಗಿನ ವಿಷ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಸಾಗುತ್ತವೆ.  ಇನ್ನು ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಷಯ, ಪ್ರಯೋಜನ ಸಂಬಂಧ, ಅದರ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು, ಅದರ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಹೀಗೆ  ಬಹು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಿರು ಹೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದು ಸಾಧನೆಯೇ ಸರಿ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದಬೇಕೆನಿಸಿದ್ದು ನಿಜ. 

ಇಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆಯು ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರುವ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸಾಲುಗಳು. 

"ಅಭಿನವ ಗುಪ್ತರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಲೆಯು ಭ್ರಮೆಯಾಗಲೀ, ಆರೋಪವಾಗಲೀ ಅಲ್ಲ. ನಿಶ್ಚಯಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನವಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಅಧ್ಯವಸಾಯವಾಗಲೀ ಅಲ್ಲ; ಅದು ರಸಸ್ವಭಾವದ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಕಲೆಯು ರಸವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಸವು ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರಸವು ಪರಮತತ್ತ್ವವೂ ಆಗಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ ರಸಾನುಭೂತಿಯು ಪರಮ ತತ್ತ್ವದ ಅನುಭೂತಿಯೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.”


“ನಿಷ್ಕರ್ಷವಾಗಿ ಭರತಮುನಿಯ ರಸದ ಕಲ್ಪನೆಯು ಏಕತಾನತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ರಸವು ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪುರುಷಾರ್ಥವು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅನ್ಯ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಲಾರದು.”


“ಕಲಾಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಅಥವಾ ಕಲಾವಿದನು ಶಿವನ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂದಾದರೆ, ಕಲೆಯ ಅನುಭವದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನೂ ಈಶ್ವರರೂಪಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಚಿತ್ತವು ಕಲೆಯ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಶಿವಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.”


ಪುಸ್ತಕ ಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ---  

ಅಭಿನವ 

ನವಕರ್ನಾಟಕ

ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗು ಅಂತರ್ಶಿಸ್ತೀಯತೆ

ಅಭಿನವ ಚಾತುರ್ಮಾಸಿಕ "ಸುತ್ತುವ ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಚಲಿಸುವ ವಿಗ್ರಹಗಳವರೆಗೆ"ದಲ್ಲಿ ನನ್ನದೊಂದು ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.












   

ಕಾವ್ಯ ಹಾಗು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ ಎರಡರ ಧ್ಯೇಯವೂ ಒಂದೇ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು, ಕಟ್ಟುವುದು. ಎರಡರ ಮಾಧ್ಯಮವೂ ಒಂದೇ ಭಾಷೆ. ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ ಭಾಷೆಗೆ ತರ್ಕದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ, ಕಾವ್ಯ ಆ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಭಾಷೆಯನ್ನ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾದ್ಯತೆಗಳನ್ನೂ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಚಡಪಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯೆ. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಅದೆಷ್ಟೇ ಸಾಮ್ಯ ಗಳಿದ್ದರೂ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡರದು ವಿರುದ್ಢಾರ್ಥಕವಾದ ನೋಟ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿರುವುದು ನನ್ನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನನ್ನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮ. ಕಾವ್ಯಾವೂ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮ. ಎರಡೂ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮಾಧ್ಯಮ. ಈ ಎರಡೂ ಮಾದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಹೇಗೆ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳೇನು, ಭಿನ್ನತೆಗಳೇನು, ಹಾಗು ಇವೆರೆಡೂ ಅನುಸಂಧಾನಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಸಾದ್ಯತೆ ಹಾಗು ಆ ಸಾದ್ಯತೆಯಲ್ಲಿನ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಸಂತೃಪ್ತಿಯ ಬಗೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಮಾತು.

ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನದ ನಡೆ ಎಂತಹದ್ದು? ವಿಜ್ಞಾನದ ಉದ್ದೇಶವೇ ಕಾಣುವ ಕಾಣಬಲ್ಲ ಭೌತಜಗತ್ತನ್ನು, ಈ ಭೌತ ಜಗತ್ತಿನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ಕಾರಣದ ವಿವರಗಳನ್ನೊದಗಿಸುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಎಂದುದನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಗಣಿತದ ತಾರ್ಕಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಅದರ ಮುಖೇನ ಇದಮಿತ್ತಂ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಸತ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವಂತಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ natural language , ಅದು ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯಾಗಿರಲಲಿ , ವಿಜ್ಞಾನದ ಯಾವುದೇ ಸಂಗತಿಯನ್ನೂ ಅದರ ಆಳದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಹಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಾಯಿತು ಎಂದರೆ ಅದರ ಭಾಷೆಯಾದ ಗಣಿತದ ಸಮೀಕರಣಗಳ ಮುಖೇನವೇ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ದಕ್ಕಬೇಕು. ಅದುವೇ ಅದರೆ ಭಾಷೆ. ಹಾಗೆಂದು ಗಣಿತೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾದದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿದಿಯೊಳಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿ ಯಾವುದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದು.

ಇನ್ನು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸುಮಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕ್ರಮ ಬದ್ಧ ಅಧ್ಯಯನ ಅಭ್ಯಾಸ ಸಾಗಬೇಕು. ಕಲಿತ ನಂತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಿಳಿಯಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನ ಬೇಕು. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋದನೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ, ಹಾಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಏನೋ ಸರಿ ಇಲ್ಲ, ಏನೋ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ ಎಂದೆನಿಸಿ ಅದನ್ನ ಸರಿಯಾಗಿಸೋಣ ಎಂದು ಹೊರಟಾಗ ಅದೊಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಯಾಗುತ್ತೆ. ಇದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಕ್ರಮ.

ಕಾವ್ಯದ್ದಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಯಾವುದರ ಮಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಸರ್ವ ತಂತ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರ. ಏನನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಕಾಣಬಲ್ಲದು. ನಿಂತ ನೆಲೆಯಲ್ಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅಲೆಯಬಲ್ಲದು. ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಏರಬಲ್ಲ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನೂ ಒಂದೇ ನೆಗೆತಕ್ಕೆ ಏರಿ ಕಂಡು ಇಳಿಯಬಲ್ಲದು. ಕಾವ್ಯದ ಭಾಷೆಗೆ ತರ್ಕದ ಹಂಗಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ ಕಾವ್ಯ, ಇದು ಮಾತ್ರ ಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಯಾರಿಂದಲೂ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗೇ ಇರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದಾಗೆಲ್ಲಾ ಅದನ್ನ ಮುರಿದು ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಕಾವ್ಯ. ಯಾವ ಕಾರ್ಯ ಕಾರಣದ ಹಂಗೂ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯ. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅರ್ಥ ಎಂಬುದೇ ಕಾವ್ಯದ ಮೊದಲ ಸೋಲು. ಓದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಓದಿದ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ದಕ್ಕಿದ್ದೇ ಅದರ ಅರ್ಥ. ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಓದಿನಲ್ಲು ಹುಟ್ಟು. ಪ್ರತೀ ಓದಿನಲ್ಲೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುವ, ಹಾಗೆ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಅರ್ಥ ವೈವಧ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಕಾವ್ಯದ್ದು. ಹೀಗೆ ತೀರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವೆಂದೆನಿಸುತ್ತಲೇ ಅದೆಷ್ಟೋ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಕ ಸತ್ಯಗಳನ್ನ ತೆರೆದಿಡಬಲ್ಲದ್ದು. ಮನುಷ್ಯ ಭಾಷೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ದಾಟಬಲ್ಲ ಶಕ್ತ ಮಾದ್ಯಮ ಕಾವ್ಯ.

ಮೊದಲ ಓದಿಗೆಲ್ಲ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತೆ, ಈ ಎರಡೂ ಮಾದ್ಯಮಗಳು ವಿರುದ್ಧ ಧೃವಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವವು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಒಂದು ಮಾದ್ಯಮ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾದ್ಯಮಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೂ ಅಲ್ಲ, ಕಡಿಮೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಎರಡೂ ಜಗದ ಸತ್ಯವನ್ನೂ ಕಾಣಿಸಬಲ್ಲ ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾದ ಬಹು ಶಕ್ತ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು. ಭಾಷೆಯ ತಾರ್ಕಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಸಾದ್ಯವಾಗುವುದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಜ್ಞಾನ ತೆರೆದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಲೇ ಅದು ಭಾಷೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಭಾಷೆಯ ಮಿತಿ ಕಂಡ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಕಾವ್ಯ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆಯ ಮಿತಿ ಕಾಣಲಿಕ್ಕೆ, ತರ್ಕದ ಮಿತಿ ಕಾಣಲಿಕ್ಕೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾವ್ಯದ ಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತೆ. ಹಾಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಕಾವ್ಯ ಅತಾರ್ಕಿಕ ಭಾಷೆಯ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಕಳೆದು ಹೋಗುವ ಸಂಭವವೆದುರಾದಾಗ ಮತ್ತೆ ತರ್ಕದ ನೆಲೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹೀಗೆ ಕಾವ್ಯ ಹಾಗು ವಿಜ್ಞಾನ, ತಾರ್ಕಿಕ ಭಾಷೆ ಹಾಗು ಅತಾರ್ಕಿಕ ಭಾಷೆ ಎರಡೂ dialectical ಆಗಿ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಸಾಗಿ ಅನುಸಂಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತೆ.

ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾಮ್ಯತೆ ಹಾಗು ಪ್ರಭಾವ ಹೇಗಿರುತ್ತೆ. ಓದುವ ಕ್ರಮವನ್ನ ಗಮನಿಸೋಣ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನದ ಓದು ಹೇಗಿರುತ್ತೆ. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಓದು ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಾವೇ ಸ್ವತಃ ಕೂತು ಒಂದೊಂದೇ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಅದರ ಪ್ರತೀ ತಾರ್ಕಿಕ ಹಂತಗಳನ್ನೂ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಬೇಕು ಆಗಲೇ ಆ ಸಮೀಕರಣ, ಸಿದ್ಧಾಂತ ನಮಗೆ ದಕ್ಕುವುದು. ಹಾಗೆ ದಕ್ಕುವುದೆಂದರೆ, ಹಾಗೆ ಓದುವಾಗ ಒಂದು ಹೊಳಹು ದಕ್ಕುತ್ತೆ. ಆಹಾ ಎನ್ನುವ ಸಂದರ್ಭ. ಮೈ ರೋಮಾಂಚನಗಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಂದು ವಿಷಯದ ಬಗೆಗೆ ಯಾರು ಏನೇ ಹೇಳಿದರೂ ಅವರು ಅದೆಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡವರಾಗಿರಲಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನ ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಅಪನಂಬಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿನ ಓದು ಆರಂಭವಾಗುವುದು. ತೀವ್ರವಾದ ವಿಮರ್ಷಾತ್ಮಕ ನೋಟದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವುದು. ಅಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನಾವೇ ಕೂತು ಓದಿ ಬಿಡಿಸಿದಾಗ ದಕ್ಕುವುದಿದೆಯಲ್ಲ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು.

ಕಾವ್ಯದ ಓದೂ ಇದೇ ರೀತಿ. ಒಂದು ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ವಿವರಿಸಿದರೆ ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನೂ ನಾವೇ ಓದಬೇಕು. ಒಂದೊಂದೇ ಪದ, ಒಂದೊಂದೇ ಸಾಲು ಬಿಡಿಸಿ ಬಿಡಿಸಿ ಓದಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಓದುತ್ತಲೇ ಕಟ್ಟಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಇಡಿಯಾಗಿ ಹಾಗು ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಒದುವ ಕ್ರಮದ ಬಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕವನವನ್ನ ಓದುತ್ತೇವೆ. ಆಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಆ ಕವನದಲ್ಲಿ ಏನೋ ಅಡಗಿದೆ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತೆ. ನಂತರ ಒಂದೊಂದೇ ಪ್ಯಾರ, ಒಂದೊಂದೇ ಸಾಲು, ಪದ ಹೀಗೆ ಬಿಡಿಸಿ ಬಿಡಿಸಿ ಒದುತ್ತೇವೆ. ಈ ಪದವು ಇಲ್ಲೇಕೆ, ಇದರ ಅರ್ಥ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಏನು? ಈ ಸಾಲಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಆಗುವ ಅರ್ಥಪಲ್ಲಟಗಳೇನು, ಹೀಗೆ ಬಿಡಿ ಬಿಡಿ ಒದು ಸಾಗುತ್ತೆ. ಮತ್ತೆ ಇಡಿಯಾಗಿ ಓದುತ್ತೇವೆ. ಅದಾದ ನಂತರ ಕವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಅರ್ಥದ ವಿಚಾರ. ಕವನ ಇಂದಿನ ವಿಚಾರಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಅದರ ವಸ್ತುವಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲುತ್ತೆ, ನಂತರ ಹಾಗೆ ಅದು ವಸ್ತುವಿನ ಬಗೆಗೆ ಧ್ವನಿಸಿದ ಧ್ವನಿ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಅನುಭವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ನೋಡಿದಾಗ ಎಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲುತ್ತೆ, ಒಟ್ಟೂ ಮನುಷ್ಯ ಇತಿಹಾಸದ ಅನುಭವದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ ಇದರ ನೆಲೆಯೇನು ಎನ್ನುವ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಓದಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಕಟ್ಟುತ್ತಾ ಸಾಗಿರುತ್ತೆ.

ಈ ಇಡಿಯಾದ ಹಾಗು ಬಿಡಿಯಾದ ನೋಟ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಹುವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ ಬಹು ವಿಶಾಲವಾದ ಕಾರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇಡೀ ಜೀವಮಾನವೇ ಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬಗೆಗೆ ಸಂಶೋಧಿಸುವುದು ಬಿಡಿಯಾದ ಓದಿನಂತಾದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಟ್ಟು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ ಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ನೆಲೆಯೇನು ಎಂಬುದೂ, ಇಡೀ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನವದ ಮೇಲ್ಪದರದ ಓದು ಇಡಿಯಾದ ಓದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಗೆಗೆ ಏನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಇಡಿಯಾದ ಸಂಗತಿಯಾದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಬಿಡಿಯಾದ ನೋಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಒಟ್ಟು ಸತ್ಯದ ಅನಾವರಣಕ್ಕೆ ಇಡಿಯಾದ ಹಾಗು ಬಿಡಿಯಾದ ಎರಡೂ ನೋಟಗಳೂ ಬಹು ಮುಖ್ಯ.

ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆ. ಕೆಲವರು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆಯೆಂದರೆ, ಓದಿದ ಕವನ ಒಂದು ತಲ್ಲಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೆ. ಏಳಲಾರದೇ ಕೂರಲಾರದಂತೆ ಮಾಡುವ ತಲ್ಲಣವದು. ಈ ಕಾವ್ಯಲೋಕದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೇನೊ ಇರಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ನೋಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾದೊಂದು ನೋಟ ಸಾದ್ಯ. ಆ ತಲ್ಲಣದಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿತವಾಗಿ ಜೀವನಾನುಭವವು ಸೇರಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾವ್ಯ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತೆ. ಕವಿತೆಯ ಓದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕವನವೇ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತೆ. ನಮ್ಮ ಕಾವ್ಯದ ಓದು ಒಳಗಿಳಿದಂತೆಲ್ಲ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಅದರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗದೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದಿರುತ್ತೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುದು. ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನವನ್ನೂ ಓದಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಏನೋ ಸರಿ ಇಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಇದು ಹೀಗಲ್ಲ ಎಂತಲೂ, ಅಥವಾ ಆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಗದೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೇ ಕೇಳುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಕಾಣಲು ಹೊರಟಾಗ ಅದು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾವ್ಯ ಹಾಗು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ ಎರಡರಲ್ಲೂ ನಾವು ಆರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೇ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಂಡೆವು ಎನ್ನುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಎರಡರಲ್ಲೂ ಅದೆಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಬೇರೇನೋ ಉತ್ತರ ಹೊಳೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಉತ್ತರಗಳು ದೊರಕುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಮಾತು ಕಾವ್ಯಕ್ಕೂ ಸಲ್ಲುತ್ತೆ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಸಲ್ಲುತ್ತೆ. ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯಯ, ಸೃಜನಾತ್ಮಕತೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಈ ಎರಡೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಲು ಸಾದ್ಯವಿದೆ.


ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಕಾವ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಬಲ್ಲವೆ, ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಭಾವಿಸಬಲ್ಲವೆ ಎಂದರೆ ಹೌದು ಬಹುವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಬಲ್ಲದು ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಉತ್ತರ. ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಕ್ವಾಂಟಂ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕುರಿತಾದದ್ದು. ಹಾಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕವನದಲ್ಲೂ ಕೇಳಬಹುದಾಗಿರುವವುಗಳು. ಅದೆಷ್ಟೋ ವೇಳೆ ಅದೆಷ್ಟೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲೂ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲೂ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸಾದ್ಯವಿದೆ. ಕ್ವಾಂಟಂ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಜಗತ್ತಿನ ಬಾಗಶಃ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೂ ವಿವರಿಸುವಷ್ಟು ಶಕ್ತವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದರೂ, ಇಲ್ಲಿನವರೆಗೂ ಇದರ ನಿಯಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಗವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇದರ ಮುಖೇನ ಜಗತ್ತನ್ನ ಕಂಡಾಗ ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಬಗೆಗೆ, ಅದರ ಸತ್ಯತೆ( Reality)ಯ ಬಗೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮ್ಮತವಾಗುವಂತಹ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ದಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾದರೋ ಎಂತಹದ್ದು? ಯಾವುದನ್ನು ನಾವು ಸತ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಕು? ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮುಖೇನ ಕಂಡ ನೋಟಗಳು ಸತ್ಯವೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಆಳದ ಸತ್ಯಗಳಿವೆಯೆ? ಅವು ಇದ್ದರೆ ಅದು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಹೇಗಿರಬಲ್ಲದು, ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೂ ಏನಾದರೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೆ? ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ನೋಟದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವೆ? ಕಾರ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೇನು? ಕ್ವಾಂಟಂ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಒಂದು ಭಾಷೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಈ ಭಾಷೆಯ ಮುಖೇನ ಕಂಡ ಸತ್ಯಗಳು ಜಗದ ಸತ್ಯಗಳೇ ಅಥವಾ ಭಾಷೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸತ್ಯಗಳೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಬಹಳ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ, ಗಣಿತೀಯ ಕ್ರಮಗಳನುಸರಿಸಿ, ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಉತ್ತರ ಕಾಣಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕಾಲದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ತಂದರಂತೂ ಮುಗಿದೇ ಹೋಯಿತು. ಉತ್ತರಗಳಿಲ್ಲದ ಸಾವಿರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ಇದೆಲ್ಲದರ ಒಟ್ಟೂ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೆಂದರೆ ಜಗತ್ತು ಆಳದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಕಾಣುವ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಿದೆ ಎಂಬುದು. ಇದರ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ವಾಂಟಂ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯೆಂಬುದು ಮೂಲಭೂತವಾದದ್ದು. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ನನಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಹಾಗು ಸರಳತೆಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಬಹಳ ಸರಳವೆನ್ನಿಸುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಇಡೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ ರೂಪಗೊಂಡು ಹಲವು ಸ್ಥರಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಶಕ್ತವಾದರೆ ಅದೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಹು ಸ್ಥರದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅವಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಖ್ಯಾತ ಸಂಶೋದಕರಾದ "N D Mermin" ಎಂಬುವವರು "Making Better Sense of Quantum Mechanics" ಎಂಬ ಒಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಕಾವ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಾಮ್ಯ ಕಾಣುತ್ತೆ. "There is mind and there is a world. Quantum mechanics has taught us that we cannot understand what we are talking about without paying attention to both. What links the contents of my mind to the world that induces them is the meaning I construct for my experience. If I had to design a coat of arms for QBism, it would display three words:“Mind, meaning, world” has no poetry in it. And what physicists’ understanding of quantum mechanics has lacked for ninety years is any hint of poetry."

ಈ ಪ್ತ್ರಶ್ನೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪ ನೀಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

* " Physics is to be regarded not so much as the study of something a priori given,but as the development of methods for ordering and surveying human experience" --- Niels Bohr

* "Einstein said that the problem of the Now worried him seriously. He explained that the experience of the Now means something special for man, something essentially different from the past and the future, but that this important difference does not and cannot occur within physics. That this experience cannot be grasped by science seemed to him a matter of painful but inevitable resignation." - - - Rudolf Carnap

* " Space and time are modes in which we think and not conditions in which we live" --- Einstein

* "The conception of the objective reality of the elementary particles has thus evaporated in a curious way, not into the fog of some new, obscure, or not yet understood reality concept, but into the transparent clarity of a mathematics that represents no longer the behavior of the elementary particles but rather our knowledge of this behavior" - - - Werner Heisenberg

* " Quantum mechanics forbids statements about what really exists — statements about the object. It deals only with the object-subject relation. Although this holds,after all, for any description of nature, it appears to hold in a much more radical and far-reaching sense in quantum mechanics"--- Erwin Schrodinger

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಹಲವು ವೇಳೆ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೆಂದೇ ಅನ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತೆ ಹಾಗು ಉತ್ತರ ಕಾಣಲು ಹೊರಟಾಗ ಕಾವ್ಯ ಹಾಗು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಎರಡೂ ಮಾದ್ಯಮಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿ ಉತ್ತರಗಳೆಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ.

ನನ್ನ ಕ್ವಾಂಟಂ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸಂಶೋದನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡಿದ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನನ್ನ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ನುಸುಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆ ರೀತಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ ಕವನಗಳನ್ನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇವುಗಳು ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವುಗಳು. ---

೦೧. ****** 
ಅದೊಂದು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಆಕಾರ
ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಕುಗ್ಗಿಸಿ ತುಳಿಯಲೂ ಬಹುದು
ಉಳಿಯುವುದಿದೆಯಲ್ಲ
ಅದು ಮತ್ತೆ ಒಂದು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಆಕಾರ


ಸ್ವರೂಪ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ
ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಉಳಿಯುವುದೇನು ಬರೀ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ
ಅದೂ ಸಹ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ರಚನೆಯ ಒಳಗೇ ಬರತಕ್ಕದ್ದು
ಹಾಗಾಗಿ ಆಕಾರ ಮುಖ್ಯ
ಇದ್ದರೆ, ತಂದು ಕೂರಿಸುವುದೆಲ್ಲವನ್ನು
ಅದಕ್ಕೊಂದು ಜಾಗ ಬೇಕೇ ಬೇಕು
ಆಕಾರ ನಿರ್ಧಾರವಾದಾಗ ಉಳಿದದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಜುಜುಬಿ
ಯಾವ ಅಬ್ಬೇಪಾರಿ ಸಹ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಬಲ್ಲ
ರಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಲ್ಲ ನಾಟಕವಾಡಬಲ್ಲ
ಎರಡು ವಾಕ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಬಿಡುವಲ್ಲಿ
ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲದೆಷ್ಟು ನಿಶ್ಯಬ್ದವಡಗಿರುತ್ತೆ
ಅದು ಬೇಕಾದದ್ದು

ಕಡಿದ ಮೀನಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಲೆಯ ದಾರಗಳು
ಅದೆಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಕಡಲ ತಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಬಿದ್ದಿರುತ್ತದಲ್ಲ
ಹಾಗೇ ಇದೂ ಸಹ
ಬಲೆ ನೇಯುವುದು ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆ ಪಾಡಾದರೆ
ಮೀನಿಡಿಯುವುದು ಇವನದು
ತಿನ್ನುವುದು ನನ್ನದು

ಸ್ವರೂಪ ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೇನೂ ಅಲ್ಲ
ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಸಹಿಸುವ ತಂತಿಜಾಲ
ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆಯಲ್ಲ ಅದು ಸಲಹಿಬಿಡುತ್ತೆ
ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಬದುಕಿದ್ದೇನೆ.


೧
ಶಬ್ದವನ್ನ ಕೂಗಿ ಕರೆದೆ
ಬಂದಾಗ
ಗುರುತು ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ.

ಪದಗಳೆಂಬೊ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ರಾಶಿಯೊಳಗೆ ಹುದುಗಿ
ಮುಟ್ಟಿನೋಡಿದರೆ
ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆಯೆಂದೆನಿಸುತ್ತೆ
ಸ್ಪರ್ಶವೂ ಶಬ್ದದ ರೂಪವಾಗಿದ್ದರೆ?
ಪ್ರಶ್ನೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತೆ
ಪ್ರಶ್ನೆ-ಭಯ ಎರೆಡೂ ಶಬ್ದಗಳೇ ಅಲ್ಲವ
ಅಂದುಕೊಂಡಾಗ
ಉತ್ತರವೂ ಶಬ್ದವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟೀತಲ್ಲಾ
ಎಂದು ಗೊಂದಲವಾಗುತ್ತೆ.

ಯಾಕೋ
ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬರೆದುಬಿಟ್ಟೆ
ಹಲವೊಮ್ಮೆ ತಿದ್ದಿದೆ ಕೂಡ
ನನ್ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲೀಗ ಬರೀ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಕೂತಿವೆ.

ವ್ಯಾಕರಣವಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶ
ಭೂಮಿಯೆಂಬೋ ವಾಕ್ಯವನ್ನ ಕಟ್ಟಿತು
ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕೋಣವೆಂದಾಗ
ನನ್ನ ಹುಡುಗಿ ಅಡ್ಡ ಬಂದಳು

ಸ್ವ-ಕೇಂದ್ರಿತ ವೃತ್ತಾಂತದ ಗೋಳು
ಕಾಲದ ಮರು ಚರಿತ್ರೆ
ಅರ್ಥದ ಋಣ ಭಾರದ ಶೂಲಕ್ಕೆ
ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮೊರೆಹೋಗಲಾರೆ

ಆತ್ಮಕತೆಯ ಕಡೆಯ ಸಾಲನ್ನ
ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಅಗ್ನಿಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ
ಆರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ

ಸುಟ್ಟ ಶಬ್ದದ ಬೂದಿಯನ್ನ
ವಿಭೂತಿಯನ್ನಾಗಿಸಿ
ಬೆತ್ತಲೆ ಮೈಗೆಲ್ಲ ಬಳಿದುಕೊಂಡು
ದೇವರ ರೂಪವಾಗಿ
ವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮಗಳ ನಿಯಾಮಕನಾಗಿ
ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ, ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ, ಲಯವಾಗಿ........

೦೩. ಒಂದು Quantum ಕವಿತೆ
ಅಯ್ಯಾ, ಬೆಕ್ಕು
ಕಾಡಿದ್ದು ನಿಮ್ಮನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ.
ಒಳಗೆ ಮರಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟು
ನಾವಿಲ್ಲದ ವೇಳೆ ನೋಡಿ
ಈಗೇನಾದರು ಮಾಡಬೇಕಲ್ಲ
ಅವಕ್ಕೇನು ತಿಳಿಯುತ್ತೆ
ಪರಚಲಿಕ್ಕೆ ಬರುವುದು
ಎದುರಿಗೋದಾಗ

ಅಯ್ಯಾ, ಬೆಕ್ಕು
ಕಾಡಿದ್ದು ನಿಮ್ಮನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಮರಿಗಳಿನ್ನಿಟ್ಟು
ಎಲ್ಲೋ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದೆನೆಂದು
ಮರಿ ಕಿರುಚಿದ್ದು ಕೇಳಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದೇನೋ
ನಿಜ
ಗೊತ್ತಿತ್ತೇನು ? ಹಿಂತಿರುಗುವವರೆಗೂ
ಬಂದಾಗ ಆದದ್ದು ಗಾಬರಿ

ಈ ಮರಿಗಳೊಂದು ಆಟಿಕೆ
ಮನೆಯ ಮಾಲಕನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ
ಕೊಟ್ಟು ಬಂದೆವು
ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕಿತ್ತು
ಊರ ತುಂಬ ನಾಯಿಗಳು
ಬೆಕ್ಕಿನ ಮರಿಗಳು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ
ಮಕ್ಕಳು ದಿನಕ್ಕೊಂದು
ಕತೆ ಕಟ್ಟಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದವು
ಹೊಸ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ



ಅಭಿನವ ಚಾತುರ್ಮಾಸಿಕ:

"ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಆಶಯ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಸರೂಪದ ಪತ್ರಿಕೆ. ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆ: ಯಾರಾದರೊಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿ/ಚಿಂತಕ/ಕಲಾವಿದನ ಒಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ/ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರ/ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಂತನೆ, ಸಿನಿಮಾ, ಪರಿಸರ, ದೇವನೂರ ಮಹಾದೇವ, ಪು.ತಿ.ನ, ಷೋಯಿಂಕಾ, ಸಂಗೀತ, ದೇಶೀ ದರ್ಶನಗಳು, ಹಿಂಸೆ, ನೋಮ್ ಚಾಮ್ ಸ್ಕಿ ,ಪಾರ್ಟಿಷನ್, ಕೆ.ಟಿ. ಶಿವಪ್ರಸಾದ್, ಮಲೆಯಾಳಂ ಕವಿತೆ, ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜು, ತಮಿಳು ಕತೆಗಳು, ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷಣಗಳು, ಸಮಗಾರ ಭೀಮವ್ವ, ಕಪ್ಪೆ ಅರಭಟ್ಟನ ಶಾಸನ, ವಿಮುಕ್ತ(ತೆಲುಗು ಕಥಾ ಜಗತ್ತಿನ ಜೊತೆಗೊಂದು ಮಾತುಕಥೆ), ಗುಲಾಬಿ ಟಾಕೀಸ್(ಕಥೆಯಿಂದ ಕಥೆಗೆ), ಅನೇಕ(ತಾಳಮದ್ದಲೆ-ಒಂದು ಶಬ್ಧಚಿತ್ರ),ಸಂಪತ್ತಿನೊಳಗೊಬ್ಬ ಸಂತ(ಎಂ.ವೈ.ಘೋರ್ಪಡೆ ಕುರಿತು),ಚಿತ್ರ ಪಟ ರಾಮಾಯಣ, ಭಕ್ತಿಯ ಬೆರಗು, ಭಕ್ತಿ ಕಂಪಿತ, ಮಾತು ತಲೆ ಎತ್ತಿದ ಬಗೆ, ನನ್ನದೊಂದು ಕನಸಿದೆ ಮುಂತಾದ ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ.
(ವಾರ್ಷಿಕ ಚಂದಾ ರೂ.೩೫೦/- ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ೫೦೦/-)

ಸಂಪರ್ಕ ವಿಳಾಸ:
ಅಭಿನವ, ೧೭/೧೮-೨, ಮೊದಲನೆ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆ,
ಮಾರೇನಹಳ್ಳಿ, ವಿಜಯನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರು
ದೂರವಾಣಿ: ೯೪೪೮೮೦೪೯೦೫
email: abhinavaravi@gmail.com

online shopping: https://store.ruthumana.com/product/abhinava-chaturmasika/ 

                     --------------------------------------------------------------
                     --------------------------------------------------------------






 

ಬಾಂಗ್ಲ ದಿನಗಳು 2: ಎಷ್ಟೊಂದ್ ಮನೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ್ದು ನಮ್ಮನೆ

(ಮೊದಲನೆಯ ಬಾಗಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ --- ಬಾಂಗ್ಲಾ ದಿನಗಳು : ಅಲೆಮಾರಿಯ ಆರಂಭ ) 


ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವಾದ  ಹೌರಾ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿಳಿದಿದ್ದೆವು. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ವಾಸಕ್ಕೆ ಮನೆ ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೊರಗೆ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಮನೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಒಂದು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಥಿತಿಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ನಂತರ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಮನೆ ಸಿಗುವುದು ಸುಲಭ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದದ್ದು. ಅದರೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಯಾವುದೋ ಸಮ್ಮೇಳನ ಇದ್ದುದರಿಂದ ನಮಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಥಿತಿಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇರಲಿಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸಹ ನಮ್ಮ ವಾಸಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಅವರಂತೂ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಇರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು ಸಹ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾರೂ ಹೋಟೇಲ್ ಇರುತ್ತದ ಎಂದು ನೋಡಿದರೆ, ಯಾವುದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದ್ದದ್ದು ನಮಗೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ  ಪ್ರೋಫೇಸರ್ ಹತ್ತಿರವೇ ಇದ್ದ (National sample survey office) NSSO ಅಥಿತಿಗೃಹದಲ್ಲಿ ಐದು ದಿನಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ವಸತಿ ನಾವು ಕೋಲ್ಕತ್ತ ಸೇರಿದ ಮಾರನೆ ದಿನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವುದಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾವು ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಮನೆಯ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಸೌಖ್ಯವಾಗಿ ಇರಬಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರ ಯಾವುದು ಎಂದು ಹೊಳೆಯಲೇ ಇಲ್ಲ. ತಕ್ಷಣ ನೆನಪಾದದ್ದು ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಬೇಲೂರು ಮಠ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇದೆ, ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಬೇಲೂರಿಗೆ ಹೋಗೆಬೇಕೆಂಬುದು ಬಹುದಿನಗಳ ಕನಸಾಗಿತ್ತು. ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಅವಧೂತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದವನಾದುದರಿಂದ ಅದುವೇ ಸರಿಯೆನಿಸಿ ಬೇಲೂರು ಮಠಕ್ಕೆ ಮಿಂಚಂಚೆ ಕಳುಹಿಸಿ ವಸತಿಯ ಬಗೆಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನ ಪಡೆದು ವಿವೇಕಾನಂದ ಯಾತ್ರೀ‌ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ವಸತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಹೌರಾ ರೈಲ್ವೇ ನಿಳಾಣದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಯಾತ್ರೀ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದಿಳಿದೆವು.

ದೇಹ ದಣಿದಿತ್ತು. ಎರಡು ದಿನಗಳಿಂದ ರೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ಒಳ್ಳೆಯ ಊಟ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಳ್ಳೆಯ ಊಟಕ್ಕೆ ಹಪಹಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಾವು ವಿವೇಕಾನಂದ ಯಾತ್ರೀ ನಿವಾಸ ಸೇರಿದಾಗ ಸುಮಾರು ೨. ೩೦ ರ ಹೊತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಊಟದ ಸಮಯ ಮುಗಿದಿತ್ತು.  ಆದರೂ ನಾವು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಊಟ ಸಿದ್ದವಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿ ಊಟ ಮಾಡಿಹೋಗಿ ಎಂದರು. ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ದಪ್ಪ ಅಕ್ಕಿ ಅದೇನೋ ಸಾರು. ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಆಹಾ ಎನ್ನಿಸಿತು. ಸಂಜೆ  ೩.೩೦ ಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಮ ತೆಗೆಯುವುದಾಗಿಯೂ, ನಂತರ ಒಳ ಹೋಗಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.

ಸಂಜೆ ೩.೦೦ ಗೆಂಟೆಗೆಲ್ಲಾ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟೆವು. ಆ ಕ್ಷಣ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೆ. ನಾಲ್ಕುಗಂಟೆಗೆಲ್ಲಾ ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಮಬ್ಬು ಕತ್ತಲು ಆವರಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಗಾ ನದಿ.  ಆ ದಡದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಈ ದಡದಲ್ಲಿ ಬೇಲೂರು ಮಠ. ಆ ಕಡೆಯಿಂದ ಈ ಕಡೆಗೆ ಈ ಕಡೆಯಿಂದ ಆ ಕಡೆಗೆ ನಾವೆಗಳು ಜನರನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಮಣ್ಣಿನ ದುರ್ಗಾ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನ ತಂದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ನೀರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ದುರ್ಗೆ ಕರಗುವುದ ನೋಡುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಆ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ  ಕಾಳಿಯನ್ನ ನೆನೆಯುತ್ತಾ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಮಂದಿರದೆಡೆಗೆ ದೃಷ್ಥಿ ನೆಟ್ಟು ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೈ ಮರೆತಿದ್ದೆ.

ಯಾರು ತಾನೆ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅವರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದೆ. ನಾನು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ನನಗೆ  ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪರಿಚಯವಾದದ್ದು. ಯಾರು ಕೊಟ್ಟರು ಎಂದು ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಆಶ್ರಮದವರು ಒಂದು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪುಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪುಸ್ತಕ. ವಿವೇಕಾನಂದರ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಚಾರಗಳ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳ ಕಿರು ಹೊತ್ತಿಗೆ. ನಮ್ಮ ಊರಿನಿಂದ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಕ್ಕೆ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ದಗಂಟೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತೀ ನಿತ್ಯವೂ ಹೋಗುವಾಗ ಬರುವಾಗ ಆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನ ಓದುವುದು.  ಆ ಪುಸ್ತಕ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾತುಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ್ದವೆಂದರೆ, ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತ್ತೆಂದೇ ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಇಲ್ಲದೇ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಬದುಕು ಬೇರೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತೋ ಏನೋ. ಪದವಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಅಷ್ಟೂ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನ ಓದಿದೆ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಓದಿನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಹಾಗೆ ವಿವೇಕಾನಂದರನ್ನ ಮತ್ತೇ ಓದಬೇಕೆಂದು ಅನ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ.   ಈ ಬಾರಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಅವಧೂತ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು ಹಾಗು ಕಾಡಿತು. ಅವರ ಮುಗ್ದವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬಹಳವಾಗಿ ಕಾಡಿತ್ತು.  ರಾಮಕೃಷ್ಣರೆಂದರೆ ಏನೋ ಆಕರ್ಷಣೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ಮಠದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ನೆನಪಾಯಿತು.

ನಾವು ಮಾರನೆಯ ದಿನವೇ ನಾವು ಉಳಿಯಬೇಕಿದ್ದ ಅಥಿತಿಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಿದ್ದುದರಿಂದ ಮಠದ ಕಚೇರಿಗೆ  ಒಂದು ಪತ್ರವನ್ನ  ಹಾಗು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು  ನೀಡಬೇಕಿತ್ತು.  ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆಶ್ರಮದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಿ, ನಮ್ಮ ವಿಳಾಸ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ, ಕುಷಲೋಪರಿಗಳನ್ನ ಕೇಳಿ ಪ್ರಸಾದ ನೀಡಿದರು. ನೀವು ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಭಕ್ತರ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ನಾವು ಇಲ್ಲ ಭಕ್ತರಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಯಿತು. ನಿಜದಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಕ್ತನಲ್ಲ. ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧವಾದ ಗೌರವ ಇದೆಯಾದರೂ ರೂಡಿಗತವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವರ ಭಕ್ತನಲ್ಲ. ಅವರು ಕಂಡ ಸತ್ಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ಗೌರವವಿದೆ. ಅವರ  ಸತ್ಯವಲ್ಲ ನನ್ನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದು, ಹಾಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅವರದೇ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ, ಹಾಗೆ ಹುಡುಕಬಹುದಾದ ಸಾದ್ಯತೆಯನ್ನು ತೆರೆದಿರಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ. ಅವರೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅದೆಷ್ಟು ನಂಬಿಕೆಗಳೋ ಅಷ್ಟು ದಾರಿಗಳು. ಸತ್ಯವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರೂಪ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೂ, ನಿರಂತರ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕೂ ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಕಾಣುವುದಾದರೂ ಏನನ್ನೂ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯದಾಯಿತು. ರಾಮಕೃಷ್ಣರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದರಾದೆವು.   

                                             *******************************

NSSO, ಆ ರೀತಿಯ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಇದೆ ಎಂದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಿಳಿದದ್ದು.  ಶ್ರೀ ಮೊಹಲ್ನೋಬಿಸ್ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ, ದೇಶದ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನ ಕೊಡುವುದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ನನಗೆ ತಿಳಿದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಥಿತಿಗೃಹದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಮುಂದಿನ  ಐದು  ದಿನಗಳಿಗೆ ವಾಸ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಆಗಿತ್ತು.  ನನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ Indian Statistical Institute ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ನನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಮನೆ ಹುಡುಕುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಇರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಇದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಥಿತಿಗೃಹ. ಇದೊಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಥಿತಿಗೃಹ. ಯಾವುದೋ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ  ಹಾಕಿದ ಕಿಟಕಿಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಕರ್ಟನ್ನುಗಳು, ಅದರಲ್ಲಿನ ದೂಳು, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಭೂತಾಕಾರದ ಮೇಜು, ಮಂಚ, ಹಾಸಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೊದಿಯಲಿಕ್ಕೆ ಚಾದರವೇ ಇಲ್ಲವೆ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿರಬುದೆಂದು ತೆರೆದರೆ, ಇದ್ದ ಬದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳೂ ನೆನಪಾಗುವಷ್ಟು ಸೀನು.   ಮತ್ತಿನ್ನೇನಿರಬಹುದು ಎಂದು ನೋಡಿದರೆ, ಮೇಲೆ ಸೊಳ್ಳೆ ಪರದೆಯ ಬಾಕ್ಸ್ ಇತ್ತು. ಆ ಸೊಳ್ಳೆ ಪರದೆ ಸೊಳ್ಳೆ ಸಂತತಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆದಿಮಾನವನ್ಯಾರೋ ತಯಾರಿಸಿರಬೇಕು ಎಂದೆನಿಸಿದ್ದಂತೂ  ಸತ್ಯ. ಇದೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಅಂತಸ್ತುಗಳ, ಮೂವತ್ತು ನಲವತ್ತು ರೂಮುಗಳ ಈ ಅಥಿತಿ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಕ್ಕಿದ್ದ  ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದರೆ ನಾವು ಮಾತ್ರ.  ಪುರಾತನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಎಲ್ಲರೂ ಹೋದಮೇಲೆ, ಅಲ್ಲೆ ಕಳೆದುಹೋದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂತೆ ನಾವು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದೆವು.

ಇಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವರು ಹಾಗು ಇತರೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು,  ಕೋಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಎದುರಾದ ವ್ಯವಹರಿಸಲೇ ಬೇಕಿದ್ದ  ಮೊದಲ ಕೋಲ್ಕತ್ತ ನಿವಾಸಿಗಳು. ನಮ್ಮ ಮೊದಲ ಬೇಟಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾರನ್ನೇ ಬೇಟಿಯಾದರೂ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಚಹರೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ನಗು, ಬೇಸರ, ಕೋಪ. ಇಲ್ಲ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.  ಯಾವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಕಾಣಬಲ್ಲವರು. ಮೊದ ಮೊದಲು ಇವರು ಮಾತ್ರಾ ಹೀಗೆ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ, ನಂತರ ತಿಳಿಯಿತು, ನಾವು ಯಾರನ್ನೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೇಟಿಯಾದರೂ ಎಲ್ಲರದ್ದೂ ಒಂದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ಸುಮ್ಮನೆ ಮುಖ ನೋಡುವುದು. ನಾವೋ ನೋಡಿದವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಹಲ್ಲು ಕಿರಿಯುವುದು. ಆದರೆ, ಇದೇ ಜನ ಒಂದೆರೆಡು ಬಾರಿ ನಮ್ಮ ಅದೇ ಮುಖಗಳನ್ನ ಕಂಡ ನಂತರದ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಬೇರೆ. ಅಥಿತಿಗೃಹದ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಾರರೂ ಮಾತಿಗಿಳಿದರು. ಒಬ್ಬರಂತೂ, ನಮಗೆ ಬಂಗ್ಲಾ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರೂ, ಇರಲಿ ಬಿಡಿ ನೀವು ಕೇಳಿ ಎಂದು  ಬಿಡದೆ ಒಂದು ಗಂಟೆ ತಾನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದರೆ ಆಗುವ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮಸ್ಯಯ ಬಗೆಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಅಡುಗೆಯವರು ಒಮ್ಮೆ ಬದನೇಕಾಯಿಯ ಪಲ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಅದನ್ನ ನಾನು ತಿನ್ನುವಹಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೆ. ನಂತರ ನಾನು ಏನೇನನ್ನ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಹಾಕದೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದೂ ಬಹು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಬಹಳ ರುಚಿಯಿಂದ. ನಾವು ಅಥಿತಿಗೃಹ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಾಗಲಂತೂ   ತಮ್ಮ ಮನೆಯವರನ್ನೇ ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬಂತೆ, ರಿಕ್ಷ ತಂದು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟಿರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೇ ಬಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ದಿವಸ ಇದ್ದು ಹೋಗಿ ಎನ್ನುವುದೆ.   ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಯಾವಾಗಬೇಕಾದರೂ ನಮ್ಮ ಸನಿಹದ ಬಂದುಗಳಾಗಬಲ್ಲ ಸಾದ್ಯತೆ ತಿಳಿಯದ ದೈರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು.

ಇನ್ನು ನಾವು ಮನೆ ಹುಡುಕಿದ ನಮ್ಮ ಸಾಹಸದ ಕತೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾಸ್ಟಲ್ಗಳಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಬೆಳೆದ  ನನಗೆ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಹುಡುಕಿದ್ದೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕತೆ.  ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಅಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಿ ಮನೆಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಣಬಿದ್ದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲೇ ಮನೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನಡೆದು ಹೋಗುವಷ್ಟು ಸನಿಹದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದೆ.   ಚೆನ್ನೈಗೆ ಬಂದಾಗ ಬಹಳ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಚೆನ್ನೈ ಅಲ್ಲಿ  ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಸುಮಾಸಿನ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಿದರೆ  ಮನೆ ಮುಂದೆ ಮನೆ ಖಾಲಿ ಇದೆ ಎಂಬೊ ಬೋರ್ಡ್ ನೋಡಿ,  ಹಲವು ಮನೆಗಳನ್ನ ವಿಚಾರಿಸಿ ಒಂದು ಮನೆ ಇಷ್ಟವಾಗಿ, ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದವರು ಮದ್ಯಾನ್ಹದ ವೇಳೆಗೆಲ್ಲಾ ಮನೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೋಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳ ಮುಂದೆ ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಕಿರುವುದಿಲ್ಲ.  ಮತ್ತೆ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುವವರೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಹಾಗಾಗಿ ದಲ್ಲಾಳಿಯನ್ನ ಬೇಟಿಯಾಗಲೇ ಬೇಕು. ಅವರೋ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆಯಷ್ಟು ಹಣ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇದು ಅರ್ಥವಾಗದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ. ಜೊತೆಗೆ ನಮಗೆ ಅದು ತೀರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಕೊಡಲಿಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಹಣವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಶೋದನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಬಳಿ ಅದೆಷ್ಟು ಹಣ ಇದ್ದೀತು. ಇವೆಲ್ಲ ತಿಳಿದ ನನ್ನ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಅವರ ಪರಿಚಯದವರ ಬಳಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಒಬ್ಬ ದಲ್ಲಾಳಿಯನ್ನ ಗೊತ್ತುಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಡಿಮೆ ಹಣಕ್ಕೆ ಮನೆ ತೋರಿಸುವುದೆಂದು ನಿರ್ದಾರವಾಗಿತ್ತು. ನಮಗೆ ಬಂಗ್ಲಾ ಬಾರದ ಕಾರಣ, ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬರು ಇಲ್ಲಿನವರು ಇರಲಿ ಎಂದು ನನ್ನ ಗೆಳಯನನ್ನೂ ಜೊತೆಗೆ ಕರೆದೆವು. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸರಂಜಾಮುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮನೆ ಹುಡುಕುವ  ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧರಾದೆವು.

ನಮ್ಮ ದಲ್ಲಾಳಿ ಮೊದಲನೆಯ ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಅದು ಹೇಗೆ ನಮ್ಮನ್ನ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು ಎಂದರೆ ಪದ್ಮವ್ಯೂಹವನ್ನ ಬೇದಿಸುವುದನ್ನ ಅಭಿಮನ್ಯುಗೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಂತಲ್ಲ ಹಾಗೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಗಲ್ಲಿಗಳು. ಎಲ್ಲಾ ಗಲ್ಲಿಗಳೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ. ನಾವು ಎಲ್ಲಿ ಹೋದೆವು ಎಂದು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ನಾವು ನೋಡಬೇಕಿದ್ದ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದೆವು. ಒಂದು ಖುಷಿಯ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಕೋಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಕಡಿಮೆ. ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರಂತೂ ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೂ ನಮಗೆ, ಇರುವ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಒಂದು ಬಿ ಹೆಚ್ ಕೆ ಮನೆ ಸಾಕಾಗಿತ್ತು.  ಕೆಳಮಹಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮನೆ.  ಹೊರಗೆ ಎಂತಹ ಬೆಳಕಿದ್ದರೂ ಒಳಗೆ ಬರೀ ಕತ್ತಲು. ಬೆಳಕಿಲ್ಲದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿನ ವಾಸದ ಹಿಂಸೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೆವು.  ಏನೇ ಆದರೂ ಈ ಕತ್ತಲ ಗುಹೆಗಳಂತಹ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬಾರದು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದೆವು. ಹಾಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಮನೆಯೇ ನಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗದೇ ಹೋಯಿತು.  ಈ ದಲ್ಲಾಳಿ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಮನೆಗಳನ್ನ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ ನಂತರ ನಾವು ಅದರಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದದ್ದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಡದದ್ದೆ ಬೇರೆ.  ಒಂದು ಮನೆ ತೋರಿಸಿದವನೇ ಆತ ಹೊರಟೇ ಹೋದ. ನಾಳೆಯೋ, ನಾಡಿದ್ದೋ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಮನೆ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹೊರಟೇ ಬಿಟ್ಟ. ಏನು ಮಾಡುವುದೋ ತಿಳಿಯದಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೆಲಸಗಳು ಒಂದು ವಾರದಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದವು. ಏನೂ ಓದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ನಾವು ಮನೆ ಹುಡುಕಿ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನ ಆರಂಭಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ನಾವು ಸಹ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕಿತ್ತು.

ಇದ್ದ ಒಂದೇ ಆಯ್ಕೆ ಎಂದರೆ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆ  ಹುಡುಕುವುದು. ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ೧ ಬಿ ಹೆಚ್ ಕೆ ಮನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದ್ದದ್ದೆಲ್ಲಾ ೨ ಅಥವಾ ೩ ಬಿ ಹೆಚ್ ಕೆ ಮನೆಗಳೆ. ನಾವು ಯಾವ ಪರಿಸ್ತಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದೆವೆಂದರೆ, ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮನೆ ಸಿಕ್ಕರೆ ಸಾಕಿತ್ತು. ಹೋಗಿ ನಮ್ಮದು ಎಂದು ಮಲಗಿದರೆ ಸಾಕಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹತ್ತಿರದ ಮನೆಗಳನ್ನ ಗುರುತು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ವಿಳಾಸ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟೆವು.

ಮೊದಲನೆ ಮನೆ ನಾಲ್ಕು ಮಹಡಿ ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಚಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿತ್ತು.  ಹೊಸದಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಸಮುಚ್ಚಯ, ಇಡೀ ಸಮುಚ್ಚಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೫ ರಿಂದ ೨೦ ಮನೆಗಳಿರಬಹುದು. ಹಲವಾರು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಯಾರು ಬಂದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಖಾಲಿ. ಒಂದೋ ಎರೆಡರಲ್ಲೋ ಜನ ವಾಸ. ಈ ಮನೆಯಲ್ಲೇನೋ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕು ಎಲ್ಲಾ ಸರಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ …। ನಮ್ಮದೇ ಕಡೆ ಮನೆ, ಇಡೀ ಸಮುಚ್ಚಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಕೂಗಿದರೂ, ಯಾರಾದರೂ ಸತ್ತರೂ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯೋಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಉಳಿದಂತೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ. ಬಾಗಿಲು, ಕಿಟಕಿ  ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲಸ ಬಾಕಿ ಇದೆ. ಆದರೂ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರಂತೆ, ಆದರೆ ಇಡೀ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಕೆಲಸಗಾರರು ಅವರಿಗೆ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಬಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರಂತೆ. ಜೊತೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್  ಉಪಕರಣಗಳನ್ನ ನಾವೇ ಕೊಂಡು ತರಬೇಕಂತೆ. ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿದೆವು. ಮೊದಲನೇ ಸೋಲಿಗೆಲ್ಲ ನಾವು ಬಗ್ಗುವವರೆ. ಖಂಡೀತ ಇಲ್ಲ. ಚಲೋ ಎಂದು ಎರಡನೆ ಮನೆ ಕಡೆ ನಡೆದವು. ಮನೆ ಮಾಲೀಕರು ಅವರ ತಮ್ಮ ಅಲ್ಲಿಯೇ  ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ  ಕೊಟ್ಟು ಬೇಟಿಯಾಗಿ ಮನೆ ನೋಡಿ ಎಂದರು.  ನಾವೂ ವಿಳಾಸ ಹುಡುಕಿ ಹೊರಟೆವು. ಇದೊಂದು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಮನೆ. ನಾಲ್ಕೈದು ಮನೆಗಳ ಸಮುಚ್ಚಯ. ಗಾಳಿ ಬೆಳಕು ಎಲ್ಲವೂ ಚನ್ನಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ತೀರ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ. ಹಣವೇನೋ ಕಡಿಮೆ , ಆದರೆ ಮೂರು ರೂಮುಗಳ ಮನೆ. ತೀರಾ ದೊಡ್ಡದು. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ರೂಮುಗಳು. ಮಾತಾಡಿದರೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತೆ. ಒಳ್ಳೆ ಚತ್ರದ ರೀತಿ ಇದೆ. ಏನು ಮಾಡುವುದು ಇಬ್ಬರು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಅದೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಏನೂ ಸಾಮಾನುಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಇರುವ ಇಬ್ಬರು ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೂ ಎಲ್ಲಿದ್ದೀ ಎಂದು ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಹುಡುಕಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಅದೂ ಯಾಕೋ ಸರಿ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆಲ್ಲಾ ಮನಸ್ಸು, ದೇಹ ಎರಡೂ ದಣಿದಿತ್ತು. ಕಡೆಯದಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮನೆಯನ್ನ ನೋಡುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಇರೋ ಬರೋ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟು ಗೂಡಿಸಿ ಆ ಮನೆಯನ್ನೂ ನೋಡಿಬಿಡೋಣ ಎಂದು ಹೊರಟೆವು. ಅಲ್ಲೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಗತಿಗಳು ಅದೇ ರೀತಿ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. ತೀರಾ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ, ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದ ಅಡುಗೆ ಮನೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ. ಸಾಕಾಗಿತ್ತು ನಮ್ಮ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿಯನ್ನ ಅಳಿಸಲಿಕ್ಕೆ.  ನಾವು ದಣಿದಿದ್ದೆವು. ಕಡೆಗೆ ದಲ್ಲಾಳಿ, ನೀನೆ ಶರಣು ಎಂದು ಹೇಳಿ. ಮತ್ತೇ ಅವರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಮರು ದಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಮನೆಯನ್ನ ತೋರಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ತೋರಿಸಿದ  ಮನೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ನಮಗೆ ಹಿಡಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾರೆವಾದರೂ, ನಾವು ದಣಿದಿದ್ದೆವು. ಹಾಗಾಗಿ ನಮಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಗಳಿಂದ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಆ ಮನೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿದೆವು. ಕಡೆಗೆ ಮನೆ ದೊರೆತು ಅದೇ ದಿನ ಸಂಜೆ ಹೊಸ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಂಗ್ಲಾ ನಿವಾಸಿಗಳಾದೆವು.

ಆ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿರುವಾಗ ಹಲವು ಸಂಗತಿಗಳು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಅಲೆಮಾರಿತನದಲ್ಲು ನಮಗೆ ಒಂದು ದೈರ್ಯವೆಂದರೆ ನಮ್ಮದು ಎಂದು ಒಂದು ನೆಲೆಯಿರುವುದು. ನಮ್ಮದು ಎಂದು ಒಂದು ಮನೆ, ಒಂದು ಊರು, ಪರಿಚಿತ ಜನ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಎಲ್ಲಾ ಇರುವುದು. ಈ ನೆಲೆಗೆ ಕಾರಣರು ಯಾರು? ಅದೆಷ್ಟು ಜನರ ಋಣ. ಅಂದು ಮಲಗಿದ್ದಾಗ ಯಾರ ಯಾರೋ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಕಾಲೇಜಿನ ಹುಡುಗರೆಂದು ಮೂರು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ತಿಂಡಿ ಕೊಡುತಿದ್ದ ದಾರಿ ಬದಿ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ತಿಂಡಿ ಮಾರುವವ, ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಿತ್ಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಸ್ಸಿನ ಕಂಡಕ್ಟರ್,  ಉಚಿತವಾಗಿ ಮನೆಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ  ಜ್ಯೋತಿ ಮೇಡಂ , ಹಸಿದು  ಬಂದಿದ್ದಾಗಲ್ಲಾ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಐತಾಳ್ ಅಂಕಲ್ ಹಾಗು ಆಂಟಿ,  ಏನೇ ಬೇಕೆಂದರೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನದೆ ಕೊಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗೆಳೆಯ ನಂದಿ, ರಾತ್ರಿ ಎಷ್ಟೇ ಹೊತ್ತಾದರೂ  ರೂಮಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿ ನಿತ್ಯ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಊಟ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಗೆಳೆಯ ಮೂರ್ತಿ, ಮದ್ಯಾನ್ಹ ತಿನ್ನಲಿಕ್ಕೆಂದು ಮನೆಯಿಂದ ಏನಾನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಗೆಳತಿಯರು, ಕೇಳಿದಾಗ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನದೆ ಅವರೇ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಲಗಳು. ಎಲ್ಲವೂ ನೆನಪಾಯಿತು. ಯಾಕೋ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ   ಬರೆಯಬೇಕೂ ಎಂದೆನಿಸಿತು. ನೆನಪುಗಳು, ಎಲ್ಲಿಯೋ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಎಂಬ ಭಯವೂ ಕಾಡಿತು. ಈಗ ಎಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲೋ ಇದ್ದಾರೆ. ಹಲವರು ನನ್ನ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನೆನೆಯಬೇಕೆನಿಸಿತು. ಜಿ ಎಸ್ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪನವರ ಈ ಕವನದ ಸಾಲುಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ಸರಿಯೆಂದೆನಿಸಿತು

ಎನಿತು ಜನ್ಮದಲಿ ಎನಿತು ಜೀವರಿಗೆ
ಎನಿತು ನಾವು ಋಣಿಯೋ
ತಿಳಿದು ನೋಡಿದರೆ ಬಾಳು ಎಂಬುದಿದು
ಋಣದ ರತ್ನಗಣಿಯೋ?

ಬಾಂಗ್ಲಾ ದಿನಗಳು : ಅಲೆಮಾರಿಯ ಆರಂಭ


ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಹೇಳಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವ, ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ದವಾಯ್ತ, ಇರೋ ಮನೇ ಬಿಡಲಿಕ್ಕೆ, ಹೊಸ ಮನೆ ಹುಡುಕಲಿಕ್ಕೆ, ಹೊಸ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಲಿಕ್ಕೆ, ಒಳ್ಳೇ ಅಲೆಮಾರಿ ಬದುಕು ನಿಂದು ಅಂತ. ಕೇಳಿದಾಗ ನಮ್ಮೂರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ನೆನಪಾಯಿತು. ನಮ್ಮೂರಲ್ಲಿ ಮುಂಚೆ ನಾನು ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೀಗೆ ಊರಿಗೆ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಏನೋ ಕೆಲಸ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು. ಉದಾಹರಣೆ, ಪಾತ್ರೆ ಮಾರುವುದು, ಸರಿ ಮಾಡುವುದು, ಬಡಗಿಗಳು, ಇಲ್ಲಾ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ ಮಾಡುವವರು. ಇವರಲ್ಲದೆ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮಾಡೋರೂ ಹೀಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕೆಲಸದ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ಮೂರು ದಿನದಿಂದ ಒಂದು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ, ಒಂದು ಹತ್ತು ಜನ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಂದ ಊರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಎಲ್ಲಾ ಆಯಿತು, ಇನ್ನೇನೂ ಇಲ್ಲಿ ಗಿಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಅಂತ ತಿಳಿದ ನಂತರ ಊರು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಕ್ಕಾ ಅಲೆಮಾರಿ ಬದುಕು. ಆಗ ನನಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಅನ್ನಿಸುತ್ತೆ, ಅವರಿಗೆ ಅವರದು ಅಂತ ಒಂದು ಊರು, ಮನೆ ಎಲ್ಲಾ ಇರುತ್ತದ ಅಂತ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಬಂದದ್ದು ಅಮ್ಮ ನನ್ನನ್ನೂ ಒಬ್ಬ ಅಲೆಮಾರಿ ಎಂದು ಕರೆದಾಗ. ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಊರು ಇಲ್ಲವಾದರೂ, ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ , ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಿಕ್ಕೆ ಖಾಯಂ ವಿಳಾಸ ಅಂತೂ ಒಂದಿದೆಯಲ್ಲ ಎಂದೆನ್ನಿಸಿ, ಅಮ್ಮ ಅಲೆಮಾರಿಯೆಂದು ಕರೆದದ್ದು ಹಿತವೆನಿಸಿ ಈ ಅಲೆಮಾರಿತನದ ಆಯ್ಕಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ, ಕಾಣುವ ಅನುಭವಗಳನ್ನ ಧಾಖಲಿಸಬೇಕೆನಿಸಿತು.

ನನ್ನ ಈ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಬರೆಯ ಹೊರಟಾಗ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಡುವಂತೆ, ನನ್ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನ ಯಾಕೆ ಹಂಚಿಕೋಬೇಕು, ಯಾಕೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಮತ್ತೇ ಮತ್ತೇ ಕಾಡಿದ್ದಿದೆ. ಈ ಊರಿಂದ ಊರಿಗೆ ತಿರುಗಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತಾದ ಒಂದಿಷ್ಟು ದ್ವಂದ್ವಗಳು ಕಾಡಿದಾಗ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಗಳನ್ನ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬರಹ ರೂಪಗೊಂಡಿತು.
 
ಈ ರೀತಿಯ ಅಲೆಮಾರಿ ಬದುಕು , ನಮ್ಮದೇ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಷ್ಟು ನಾವು ಅಲೆಮಾರಿಗಳಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ಊರಲ್ಲಿ ಈಗ ಆರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷ ಇರುವುದು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲೆ ಎರೆಡು ವರ್ಷವಿದ್ದದ್ದು. ಅಲೆಮಾರಿತನದ ಆಯ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸದ್ಯದ ತೀರ್ಮಾನವಷ್ಟೆ. ಈ ಅಲೆಮಾರಿತನವು ಅದರದೇ ಆದ ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವುದು ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ತೀರ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಅಪರಿಚಿತ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆಗೇ ನೂಕಿಬಿಡುವಾಗ ಭೀಕರವೆನಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯವೂ ಉಂಟು. ಈ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪಯಣ ಸಾಗಿದ್ದು ಮದ್ರಾಸಿನಿಂದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಕಡೆಗೆ.
 
ನನ್ನ ಸಹಚರರೆಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ಬೆಂಗಾಲಿಗಳು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿರುವವರ ಪೈಕಿ ಬೆಂಗಾಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವವರೆಲ್ಲರೂ ಬೆಂಗಾಲಿಗಳು.. ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾವನ್ನು, ಅಲ್ಲಿನ ಭೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಹೊಗಳುವುದನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕೆಂದೆನಿಸಿದ್ದು ಸತ್ಯ. ಅದೊಂದೇ ಅಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿಯಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದು. ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ನಂತರ ನನಗೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಆಯ್ಕೆ ಪತ್ರ ಬಂದ ನಂತರ ಕೇವಲ ಹತ್ತು ದಿನಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿತ್ತು.. ಈ ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸಿನಿಂದ ಹೊರಟು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊಂದಿಸಬೇಕಿತ್ತು.
 
ಅಲೆಮಾರಿತನದ ಸಾದ್ಯತೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಾಗ ಮೊದಲು ಎದುರಿಸಿದ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಅವಶ್ಯವಾದ ವಸ್ತುಗಳೇನು ? ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅಪ್ಪಟ ಸಂಸಾರಿಯ ಬದುಕಿಗೆ ಸಿದ್ದಗೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅಪ್ಪಟ ಸಂಸಾರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲದೆ ಚೈನ್ನೈಗೆ ಬಂದ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಟಿ.ವಿ, ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯೋ ಯಂತ್ರ, ಮಂಚ, ದಿವಾನ ಎಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹುಡುಕಬೇಕು ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನ ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡದ್ದು. ಸಂಸಾರಿಯೆಂದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲವ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೋರಿಸಬೇಕಲ್ಲವ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನು ಸೇರಿದಷ್ಟೂ ನಾವು ಸುಖೀ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲವೆ. ಇದು ಸಮಾಜ ಬರೆದದ್ದು ಅಲ್ಲವ. ಹಾಗಾಗಿ ಮನೆ ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನುಗಳೇ, ಸಾಮಾನುಗಳು. ಯಾರೋ ಎಂದೋ ಬರುತ್ತಾರೆಂದು ನಾಲ್ಕು ಹಾಸಿಗೆ, ಒಂದಿಷ್ಟು ಜಮಖಾನ, ಇರುವ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಮತ್ತೇ ಎರಡು ಖುರ್ಚಿ. ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಹೋಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟು, ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ತಂದಿದ್ದೇನೋ ಆಯಿತು. ಆದರೆ…. ಸ್ವಲ್ಪೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಈ ಸಂಸಾರಿಯ ಜೀವನ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು ಹೋಯಿತು. ಟಿ. ವಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಮೊದಲ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದು. ನಾನು ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದದ್ದೆ, ರಾತ್ರಿ ಏಳು ಗಂಟೆಗೆ. ಬಂದ ನಂತರ ಆಯಾಸವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು, ತಗೋ ಟಿ. ವಿ. ಮುಂದೆ ಕೂತರೆ ಆಯಿತು. ಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ ಸುಮ್ಮನೆ ನೋಡುತ್ತ ಕೂರುವುದು. ಒಂದಾದರೂ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿದ್ದವ, ಇಲ್ಲ. ಟಿ ವಿ ನೋಡುವ ಖುಷಿಯಲ್ಲಿ ಮೃಣನ್ಮಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದೇ ತಪ್ಪಿ ಹೋಯಿತು, ಹಾ ಇದೆ, ಇಲ್ಲ ಅಷ್ಟೆ. ಅವಳೂ ಟಿ ವಿ ನಾನೂ ಟಿ ವಿ. ಇನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ನಾನು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುಂಚೆ ಪುಸ್ತಕ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಹವ್ಯಾಸಕ್ಕೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಳ್ಳು ನೀರು ಬಿಟ್ಟದ್ದಾಯಿತು. ಯಾರಾದರೂ ಏನನ್ನಾದರೂ ಓದಿದೆಯ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಸಿದ್ಧ ಉತ್ತರ. “ಅಯ್ಯೋ ಸಮಯಾನೆ ಇಲ್ಲಪ್ಪ, ಕೆಲಸಾನೇ ಸಾಕಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತೆ". ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಕೆಲಸ ಅಷ್ಟೋಂದು ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನೋ post-doctoral fellow ಆಗಿದ್ದದ್ದು. ಮನೆ ಪಕ್ಕವೇ ಸಂಶೋದನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿದ್ದದ್ದು. ಯಾವುದೇ ಒತ್ತಡಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಿಂದಾಸ್ ಕೆಲಸ. ಆದರೂ ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದೇನಪ್ಪಾ ಎಂದರೆ ನಯಾ ಪೈಸೆ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲದ ಕಿತ್ತು ಹೋದ ಧಾರವಾಹಿಗಳನ್ನೋ, ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನೋ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದು. ಅದು ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೊ ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನ ಈ ಧಾರವಾಹಿಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸಹೊರಟಿದ್ದವು. ಮಯಿಯೂ ನಾನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಅರಿವೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಊಟ ತಿಂಡಿ ಮಾಡುವಾಗ ಎದುರಿಗೆ ಟಿ ವಿ, ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದುದರ ಬಗೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಗಮನವಿಲ್ಲ. ಅದೂ ಒಂದು ತಿನ್ನುವ ವಿಧಾನವ? ಈಗ ನೆನೆದರೆ ಹೇಸಿಗೆಯೆನಿಸುತ್ತೆ. ಇಬ್ಬರ ಮನಸ್ಥಿತಿಗಳು ಪೂರ ಕೆಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅರಿವಾದಾಗ, ಈ ಟಿ ವಿ ಅನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡುವುದೆಂದು ನಿರ್ದರಿದೆವು. ಸಂಸಾರಿಯ ಮೊದಲ ಸರಂಜಾಮು ಹೀಗೆ ಮೂಲೆ ಸೇರಿತು. ನಂತರ ಅದು ಹೇಗೋ ಏನೋ ಅದನ್ನ ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾಯಿತು. ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಟಿ ವಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಖುಶಿಯೋ ಖುಶಿ. ಹಳೇ ಟಿ ವಿ ಯನ್ನೂ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಎರೆಡರಲ್ಲೂ ಈಗ ನೋಡುವುದು ಸಾದ್ಯವಾದದ್ದಕ್ಕೆ.
 
ಹೀಗೆ ಸಂಸಾರಿಯಾಗಲಿಕ್ಕೆ ತಂದ ಒಂದೊಂದು ವಸ್ತುವಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಕತೆಗಳಿವೆ. ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದಿರಿ. ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ಇನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಮಂಚ. ಅದನ್ನ ಹೇಗೆ ಕೊಂಡೆವೋ ದೇವರಿಗೇ ಗೊತ್ತು. ಬರೀ ತಗಡು. ಹೇಗೇ ಮಲಗಿದರೂ ಬೆನ್ನು ನೋವು. ಅದನ್ನೂ ಮೂಲೆಗೆ ಸೇರಿಸುವುದೆಂದು ನಿರ್ದಾರವಾಯಿತು. ಸುಮ್ಮನೆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿಡಲಿಕ್ಕೆ ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೊಂದಿಷ್ಟು ಜಾಗ ದಂಡ. ಏನು ಮಾಡುವುದು. ಯಾರಿಗಾದರೂ ಮಾರುವುದ?. ಏನಂತ ಹೇಳಿ ಮಾರುವುದು, ಇದು ಡಬ್ಬ ತಗಡು, ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿದರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆನ್ನು ನೋವು ಬರುತ್ತೆ ಎಂದೇ. ಇಲ್ಲ ಹೇಳದೆ ಮಾರಿದೆವು ಎಂದಿಟ್ಟುಕ್ಕೊಳ್ಳೋಣ, ಮಂಚ ಮುರಿದೋ ಇನ್ನೇನೋ ಆದರೆ, ಕೊಂಡವ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದಾನೆಯೆ, ಅದೂ ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ, ಭಾಷೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ನಮ್ಮನ್ನ ಸುಮ್ಮನೆ ಬಿಟ್ಟಾರೆಯೆ. ಹೀಗೆಲ್ಲ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಸಾಗುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ, ನನ್ನ ಶ್ರೀಮತಿಗೆ ಅದೆಲ್ಲಿಂದ ಅದೇನು ಆಲೋಚನೆ ಹೊಳೆಯಿತೋ ಏನೋ ಸೀದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟು ಬೇಕಿದ್ದವರು ಉಚಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬಹುದು ಎಂದು ತಮಿಳು ಬಾರದಿದ್ದರೂ, ಅದ್ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಳೋ, ಅವರಿಗೇನರ್ಥವಾಯಿತೋ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಂಚವನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಹೋಗಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತುವು ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಜ್ಜಿ ಮಲಗಲಿಕ್ಕೆ ಅಂತ ಸಣ್ಣ ಮಂಚೆ, ದಿವಾನ ತಂದಿದ್ದದ್ದು. ಅಜ್ಜಿ ಯೇನೋ ಇದ್ದಷ್ಟೂ ದಿವಸ ಮಲಗಿದ್ದರು. ಅಜ್ಜಿ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಂಚವೂ ಅನಾಥವಾಗಿಹೋಯಿತು. ಚೆನ್ನೈ ಅಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಯಂತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಬೇಸಿಗೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಅದರ ನಿರುಪಯುಕ್ತತೆ ತಿಳಿದುಹೋಯಿತು. ಎಲ್ಲಿದೆ ನೀರು ಅಷ್ಟೊಂದು. ಯಂತ್ರವೇನೋ ಉಂಟು। ಸ್ವಲ್ಪ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯಲಿಕ್ಕೆ ಬಕೀಟುಗಳ ಗಟ್ಟಲೆ ನೀರನ್ನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೋ ನಾಲ್ಕು ಸಾರಿ ಮೋಟರ್ ಹಾಕಿದರೂ ನೀರು ಬರುವುದು ಅಷ್ಟೆಕ್ಕಷ್ಟೆ ಒಮ್ಮೆ ಕಾಲು ತೊಳೆದರೆ ಮುಖ ತೊಳೆಯಲ್ಲಿಕ್ಕೆ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಯಂತ್ರವೂ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲದೆ ಹೋಯಿತು.
 
ಈಗ ಒಂದೂರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದೂರಿಗೆ ಪಯಣ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಬದುಕನ್ನ ಕಟ್ಟಿಕೋಬೇಕು. ಹೊಸ ಜಗತ್ತು. ಹೊಸ ಜನ. ಹೊಸ ರೀತಿ ನೀತಿಗಳು. ಒಮ್ಮೆಗೇ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾರಿ ಭಯವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಆಯ್ಕೆಯಿದು. ಆ ಹೊಸ ಅವತಾರಗಳೇ ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳಾಗುವುದು. ಅದೇ ನಂಬಿಕೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೆ ಹೊಸದಕ್ಕೆ ಹಾರೈಕೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ಹೋಗಲಿಕ್ಕಿರುವುದೇ ಇನ್ನು ಹತ್ತು ದಿನಗಳು. ಅಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಇರುತ್ತೇವೆಯೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮದ್ರಾಸಿನಿಂದ ಕೋಲ್ಕತ್ತ ಬಹಳ ದೂರ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಡುವ ಹಣದಲ್ಲಿ ನಾವದನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲೇ ಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಷ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿಯು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿದ್ದವು. ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೆ ಬೇಕಿರುವುದೆಷ್ಟು? ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುವುದೆಷ್ಟೋ ಬಹುಷಃ ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ನಮಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು. ಉಳಿದದ್ದು ವ್ಯರ್ಥ. ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅನವಶ್ಯ. ಎರಡೇ ಮುಖ್ಯ ಅವಶ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು. ಬಟ್ಟೆ,, ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗು ಹೊದೆಯುವವು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಿರುವ ಕನಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರೆ ಸಾಮಾನುಗಳು. ಉಳಿದಂತೆ ಲ್ಯಾಪ್ ಟಾಪ್ ಮತ್ತಿತರೆ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಸಾಮಾನುಗಳು. ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ದರಿಸಿದೆವು. ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಎರೆಡು ಟ್ರಾಲಿ ಸೂಟ್ ಕೇಸ್ ಗಳಿದ್ದವು, ಒಂದು ಕೈ ಸೂಟ್ ಕೇಸ್, ಮಿಕ್ಸಿ ಬೇಕೇ ಬೇಕಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರದೊಂದು ಡಬ್ಬ. ಎರಡು ಬ್ಯಾಕ್ ಪ್ಯಾಕ್. ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸಾಮಾನುಗಳಿಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದರಿಸಿಯಾಗಿತ್ತು.
 
ಇನ್ನು ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ಜೋಡಿಸುವುದೆಂದು. ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳೇನು ಎಂಬುದೇನೋ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಏನು ಮಾಡುವುದು. ಅಷ್ಟೊಂದು ಸಾಮಾನುಗಳು. ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದೆಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ನೆನಪುಗಳೂ, ಹಾಗು ಭಾವಗಳು. ಮಯಿಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೋ, ಯಾವುದೋ ದಿನದ ವಿಶೇಷವೆಂದೋ, ಯಾವುದೋ ನೆನಪುಗಳಿಗೋ ಎಂಬಂತೆ ಕೊಂಡುತಂದು ಕೊಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳು. ಎಂದಿಗಾದರೂ ಅವಶ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದೀತು ಎಂದು ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳು. ಮನೆಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಬಂದರೆ ಅವರುಗಳಿಗೆ ಎಂದು ಎಂದು ತಂದಿಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳು. ಹಲವಕ್ಕೆ ಹಣ ವ್ಯಯಿಸಿ ಕೊಂಡವುಗಳು. ಏನನ್ನು ಮಾಡುವುದು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಷ್ಟೋ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ಈಗ ಬೇಡವೆಂದೆನಿಸಿರುವುದನ್ನು ಏನು ಮಾಡುವುದು, ಒಮ್ಮೆಗೇ ತಿಪ್ಪೆಗೆ ಹಾಕಲಿಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಒಂದಿಷ್ಟು ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ, ಮಯಿಯ ಮನೆಯಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು, ಹಾಗು ಅತೀ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು, ಸುಮಾರು ನೂರರ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳಿರಬಹುದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಬಸ್ಸಿಗಾಕಿ ಮಯಿಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾಯಿತು. ಆದರೂ ಇನ್ನೂ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ. ಹಲವಾರು ಆಂಗ್ಲ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ರಷ್ಯಾದ ಮೂಲ ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ತತ್ವಗಳು, ಮಾದ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಮಾರ್ಕ್ಸನ, ಲೆನಿನರ ಅಷ್ಟೂ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಹೀಗೆ ಅದೆಷ್ಟೋ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ಅವಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಗೂ ಕಳುಹಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರ, ಯಾವುದಾದರೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಿದೆಯ ಎಂದು ಅದೆಷ್ಟೋ ಹುಡುಕಿದೆ, ಸಾದ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಅವಶ್ಯ ಇಲ್ಲಾ ಎಂದು ತಿಳಿದರೂ ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಕಡೆಗೆ ಸೋತು, ನಮ್ಮದೇ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೇ ಕೊಟ್ಟು ಬಿಡುವುದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದೆ. ಅದೃಷ್ಟವಷಾತ್ ಚೆನ್ನೈ ಗಣಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬರು ತಾವು ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾರ ನೀಗಿತು. ಆ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಬಂದು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಕೂತೆ.
 
ಇನ್ನು ಉಳಿದ ಸಾಮಾನುಗಳು. ಬೀರುವಿನ ತುಂಬಾ ಬಟ್ಟೆಗಳು. ಯಾಕೆ ಕೊಂಡೆ ಎಂದು ಈಗಲೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಕೊಂಡವುಗಳನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಬೀರುವಿನ ತುಂಬಾ ತುಂಬಿಸಿದ್ದದ್ದು. ಮದುವೆಗೆ ಕೊಂಡ ಬಟ್ಟೆಗಳೂ ಸಹ ಸುಮ್ಮನೆ ಬೀರುವಿನ ತುಂಬ. ಅದೆಷ್ಟು ಲೋಲುಪರು ನಾವು ಎಂದೆನಿಸಿತು. ಬೇಸರವಾಯಿತು. ಈ ಅನವಷ್ಯಕ ದುಂದು ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೆಗೆದು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೆ ಇದ್ದ ಗೊತ್ತಿದ್ದವರೊಬ್ಬರ ಮನೆಗೆ ನೀಡಿದೆವು. ಅವರೂ, ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವವರು, ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವವರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆಯೆಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ರೀತಿ ಪಾತ್ರೆಗಳೂ. ಎಲ್ಲವೂ ಅನವಶ್ಯ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಲ್ಲೇ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟೆವು. ಸಾಕು ಸಾಕಾಗಿ ಹೋಯಿತು. ನಮ್ಮ ಮನಯ ಮಾಲೀಕರೂ ಸಹ ನಿಮಗೆ ಬೇಡವಾದುದ್ದನೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿ ನಾವದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚೊಕ್ಕ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟೆವು. ಕಡೆಗೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಷ್ಟನ್ನ ಮಾತ್ರಾ ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದು ಕೊಂಡು ಹೋಗುವಷ್ಟು. ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯೂ ಹೊರುವುದಕ್ಕಾಗುತಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಕನಿಷ್ಟ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಇಡುವಷ್ಟಾಗಿತ್ತು. ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಕೂಲಿಯವರು ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಸರಿಹೋಯಿತು.
 
ಈ ಅಲೆಮಾರಿ ಬದುಕಿನ ಆರಂಭದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿಯೂ, ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿಯೂ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ ಕಾಡಿತು. ಪಕ್ಕದ ಊರಿಗೇ ಏನನ್ನೂ ಸಾಗಿಸಲಾಗದ ಪರಿಸ್ತಿತಿ ನಮ್ಮದಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನ್ನಿಸಿದ್ದು. ಸಾವು ನಿಶ್ಚಿತ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವಾಗ, ಸತ್ತ ನಂತರ ಏನನ್ನೂ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿಕ್ಕ ಸಾದ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂಬ ಕೊರಗಿನ ಸಮಾಧಾನಕ್ಕ ಒಂದು ಶಾಶ್ವತದ ಚಿತ್ರಣ ಕಟ್ಟಿದ್ದು? ಏನೋ ಒಂದು ಶಾಶ್ವತವಾದದ್ದುಂಟು. ಮಾಡುವುದೆಲ್ಲವುದಕ್ಕೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕವುಂಟು. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು, ಅದು ಪುಣ್ಯವಿರಲಿ, ಪಾಪವಿರಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿಕ್ಕುಂಟು. ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಭೀಕರವಾದ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಶಾಶ್ವತದ ಚಿತ್ರಣ ಮೂಡಿದ್ದಿರಬಹುದ? ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಶಾಶ್ವತದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ಸದ್ಯದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನನ್ನ ಶರೀರದ ಹೊರತಾಗಿ ನನ್ನದು ಎಂದು ಇರಬಹುದಾದುದರ ಚಿತ್ರಣ ನನಗಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾವು ನಿಶ್ಚಿತ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಏನನ್ನೂ ಎಂದಿಗೂ ಎಲ್ಲಿಗೂ ಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಲಿತನಾದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ತೋಳ್ಪಾಡಿಯವರು ಭಾಗವತದ ಕುರಿತಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ಆಡಿದ "ಮನುಷ್ಯ ಸಾವು ನಿಶ್ಚಿತ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾಗಿರುವುದೇನು" ಎಂಬಂತಹ ಮಾತು ನೆನಪಾಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಯಿಸಿದರೆ, ಸಾವು ನಿಶ್ಚಿತ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕಬೇಕೇಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾಡಲಾರಂಭಿಸಿತು.
 
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾನೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡ, ಬರೆಯಬೇಕೇಕೆ, ಅನುಭವಗಳನ್ನ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೆ ಉತ್ತರ ಕಾಣ ಬಯಸಿದೆ. ಅನುಭವಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದದ್ದು ಏನುಂಟು? ಕಾಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ಉಳಿದದ್ದು ಏನಿದೆ? ಹೊತ್ತಯ್ಯೊಲಿಕ್ಕೆ ಆಗದಾದಾಗ ಇರುವುದಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೇನುಂಟು. ಇರುವುದರಲ್ಲೆ ಕಾಣಬೇಕಿದೆ. ಈ ಕಾಣುವುದು ಎನ್ನುವ ಪದ ವಿಶೇಷವಾದದ್ದು. ನಾನು ಒಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಿಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಅದು ಬೇರೆಯದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಕಾಣುವುದು ಎನ್ನುವ ಪದವನ್ನ ನಾನು ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆ ಸಾದ್ಯವಾಗುತಿಲ್ಲ. ಎದುರಿಗಿರುವ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೆ, ದಕ್ಕಿದ ಅನುಭವದಲ್ಲೆ ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದಕ್ಕೊಂದಿದೆ. ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪುನಃ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬರೆಯಹೊರಟಾಗ ಕಾಣುವುದು ಬೇರೆಯದೇ ಹಂತ ತಲುಪಲಿಕ್ಕುಂಟು. ನೋಟ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದಷ್ಟೂ ಇರುವಿಕೆಯು ಹಲವು ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಕಾಣುವುದೇ ಈ ಅಲೆಮಾರಿತನದ ಉದ್ದೇಶವೋ ಏನೋ ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾ ಕೋರಮಂಡಲ್ ರೈಲು ಹತ್ತಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟೆವು.


ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ

ಇನ್ನೇನು ಆಗಲೇ ಕಾಲೇಜು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು. PUC ಎಂಬ ತ್ರಾಸಮಯ ಘಟ್ಟ ಮುಗಿಸಿ ಈಗ ಹೊಸದೊಂದು ಯಾನವನ್ನ ಆರಂಭಿಸಲು ಹೊರಡುವ ಸಮಯ. ಹಲವರು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಎಂದೋ ಮೆಡಿಕಲ್ ಎಂದೋ ಹೋಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಮೂಲತಃ ಮೂಲ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವವರು ಪದವಿಗೆ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮೂಲ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿದ್ದರೂ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ನನ್ನ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ದಕ್ಕಿದ ಒಂದಿಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನ ಕೊಡಬೇಕೆಂದೆನಿಸಿ ಈ ಲೇಖನ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೀನಿ. ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬೌತಶಾಸ್ತ್ರ., ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗೆಗೆ ಮಾತ್ರ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತೀದ್ದೀನಿ. ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರ್ಯಾರಾದರೂ ಒಪ್ಪಿದರೆ ಉಳಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬಗೆಗೆ ಬರೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಮಾನವೀಯ ವಿಷಯಗಳ ಬಗೆಗೂ ಬರೆಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದೇನೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದದ್ದು ನನ್ನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂದವುಗಳು, ಹಲವನ್ನು ನಾವುಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದವುಗಳು. ಇವೇ "ಇದ ಮಿತ್ತಂ" ಎಂಬಂತಹ ಶಾಸನಗಳೇನೂ‌ ಅಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಧರ್ಭಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯವಾಗಬೇಕೆಂದೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಏನೋ ನನಗನ್ನಿಸಿದ್ದನ್ನ ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ ಅಷ್ಟೆ.


ಮೊದಲಿಗೆ, B.Sc ನಂತರ Msc ಗೆ IIT ಗಳಿಗೆ ಸೇರಬೇಕೆಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡವರು IIT-JAM ಎಂಬ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಷ ಪಡೆಯಲಿಕ್ಕೂ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಪ್ರವೇಷ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನ ಬರೆಯಲೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ M.Sc ನಂತರ PhD ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಸಂಶೋದನೆಗೆ ಉನ್ನತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನ ಸೇರಬಯಸುವವರೂ ಸಹ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷಗಳನ್ನ ಬರೆಯಲೇ ಬೇಕು, ಅದರಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಲೇ ಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆ, CSIR NET, JEST, GATE etc. . ಸಂಶೋಧನೆಯೆಂಬುದು ಬಹಳ ಶಿಸ್ತು ಹಾಗು ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನ ಬೇಡುತ್ತೆ. ಆಸಕ್ತಿಯಿದ್ದರಷ್ಟೆ ಸಾಲದು, ಶಿಸ್ತು ಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೇಲೆ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಬಹಳ, ಬಹಳ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗ ತಾನು ಬೆಳಕಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನ ಮಾಡಿ ನ್ಯೂಟನ್ ಅನ್ನು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾಗಿಯೂ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ Einstein ತಪ್ಪೂ ಎಂದು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾಗಿಯೂ "ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು". ನ್ಯೂಟನ್, Einstein ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೇನೂ ಶಾಶ್ವತವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಶಾಶ್ವತವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹರೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕ್ರಮವುಂಟು., ತಾರ್ಕಿಕ ನಿಯಮಗಳುಂಟು. ಮೊದಲು ಆ ನಿಯಮಗಳನ್ನ, ಆ ತರ್ಕವನ್ನ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಗಟ್ಟಿ ಹತ್ಯಾರಗಳು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವುದು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಸಿದ್ಧತೆಯಿರುತ್ತದೆಯೋ ಇದೂ ಹಾಗೆಯೆ, ಆ ಸಿದ್ಧತೆ ಬೇಕು. ಅದರ ಕ್ರಮದಲ್ಲೆ ಹೋಗಬೇಕು, ಆಗ ಉತ್ತಮ ಸಂಶೋಧನೆ ಸಾಧ್ಯ . ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸಿದ್ಧತೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭ ಹಂತದಿಂದಲೇ ಮೊದಲುಗೊಂಡರೆ ಅನುಕೂಲ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವರು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆಂದಾಗಲೀ, ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುತ್ತೀರ್ಣರಾದವರು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಲಾಯಕ್ಕಿಲ್ಲೆಂದಾಗಲೀ ಅಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ತಯಾರಿ ಅಷ್ಟೆ.

ನಾವುಗಳು ಓದುವ ವಿಧಾನವನ್ನ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆಯಾದರೂ ನೆನಪಿಡುವುದೇ ನಮ್ಮ ಓದಿನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಬಾರದು. ಕೇವಲ ಬಾಯಿಪಾಠದ ನೆನಪಿನಿಂದ ಯಾವ ಉಪಯೋಗವೂ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಂಗತಿಯ ಬಗೆಗೆ ಓದಿದರೆ, ಅದರ ಆಳದ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅದು ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿರಬೇಕು. ಏನೋ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ನಿತ್ಯ ನಡೆಯುವ ಸಂಗತಿಯಂತೆ ಅತೀ ಸಹಜವಾಗಿ ಕಣ್ಣೆದುರು ಕಾಣುವಂತಿರಬೇಕು. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಆ ಸಂಗತಿಗಳೊಡನೆ ಮಾತಿಗೆ, ಮೌನಕ್ಕೆ, ಮುನಿಸಿಗೆ ಸಿಗುವ ಹಾಗೆ ಒಲಿಸಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಇರಲಿ ಈಗ ಒಂದಿಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಷಯಗಳು.

ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರೋ ಕೆಲವರು ಬರೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತಪ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಯೋಗವೇನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಮೊದಲು ಮಾಡಬೇಕಿರುವ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ, ನಿಯಮಿತ ಪಠ್ಯದ ಹೊರಗೆ ಓದುವುದು. ಅತೀ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಓದುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ತೋಚಿದ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಲಿಬ್ ಜೆನ್ ಎನ್ನುವ ಕಡೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ (ಇದು ಒಂದು ರೀತಿ ಕಳ್ಳ ತಾಣ. ಆದರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವರಿಗೆ ಇದರ ಬಗೆಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ನಿಮಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ಮೇಲ್ ಮಾಡಿ ಲಿಂಕ್ ಅನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ. )

 ಮೊದಲನೆಯದು, ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವನ್ನ ಹೇಗೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ತೋರಿಸುವವು.

1. The Feynman Lectures on Physics :

Vol I - Mainly mechanics, radiation, and heat

Vol II - Mainly electromagnetism and matter

Vol III - Quantum mechanics


2. Berkeley Physics Course

1. Mechanics by Charles Kittel, et al.

2. Electricity and Magnetism by Edward M. Purcell

3. Waves by Frank S. Crawford, Jr.

4. Quantum Physics by Eyvind H. Wichmann

5. Statistical Physics by Frederick Reif

ಮೇಲಿನ ಎರಡೂ ಸರಣಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದವುಗಳು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದು ಬೇಡುವವರು, ಪ್ರೌಢ ಓದನ್ನ ಬಯಸುವವರು Landau “Course of Theoretical Physics” by L. D. Landau and E. M. Lifshitz ಸರಣಿಯನ್ನ ಓದಬಹುದು.

ಎರಡನೆಯದು ಒಂದೊಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ರಚಿತವಾದವುಗಳು. ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬರುವುದು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಇವುಗಳಿಂದ ವಿಷಯವನ್ನ ಹೇಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಹೀಗಿವೆ.

1. Classical Mechanics by John R. Taylor

2. Classical Mechanics by Goldstein

3. Classical Mechanics by N.C.Rana and P.S.Joag

4. Optics by A. Ghatak

5. Heat and Thermodynamics by M. W. Zemansky and R. H. Dittman

6. Fundamentals of Statistical and Thermal Physics by F. Reif

7. Introduction to Electrodynamics by D. J. Griffiths

8. Introduction to Quantum Mechanics by D. J. Griffiths

9. Principles of Quantum Mechanics by R. Shankar

10. Mathematical Methods for Physicists G. B. Arfken and H. J. Weber

11. Quantum mechanics by A.Ghatak and S.Lokanathan

12. Modern Quantum mechanics by J.J.Sakurai

13. Special Theory of Relativity by R. Resnick


ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ನಾವು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವುಗಳು. ಈಗ ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳಷ್ಟೇ ಉಪಯುಕ್ತವಾದವುಗಳು Lecture notes , ಯಾವುದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವು Lecture notes ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ನೀವು ಸುಮ್ಮನೆ ಗೂಗಲ್ ಮಾಡಿದರೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೋ ಅದನ್ನ ಓದಬಹುದು. ಅದಲ್ಲದೆ wikipedia ಇಂದಲೂ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾದ್ಯವಿದೆ.

ಇಷ್ಟು ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಮೇಲೆ , ನನಗೆ ತೋಚಿದ ನನ್ನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸಂಗತಿಗಳು.

ನಾವು ಪದವಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮಾಡಿದ್ದೆ ಪಾಠ, ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದೆ ಸತ್ಯ. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಒಳ್ಳೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರುಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೆಲವೊಬ್ಬರು ಮಾಡಿದ್ದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಅದೆಷ್ಟೇ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಓದಿ ತಿಳಿಯುತ್ತೇವೆ ಎಂದುಕೊಂಡರೂ ಒಮ್ಮೆ ಯಾರಾದರೂ ಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಚನ್ನಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದೆನಿಸುವುದು ನಿಜ. ಹಾಗೆ ಪಾಠ ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಓದಿದರೆ ಮತ್ತೂ ವಿಷಯಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಓದಬೇಕು, ಅದೆಷ್ಟು ಓದಬೇಕು, ಹೀಗೆ ಅದೆಷ್ಟೋ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಡುವುದುಂಟು. ಈಗ ಅವುಗಳನ್ನ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ video lecture ಗಳು ದೊರಕ್ಕುತ್ತವೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೀಡುವ ಒಂದಿಡೀ course ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ, IIT, IISc ಪ್ರಾದ್ಯಾಪಕರು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದವುಗಳು NPTEL ಎಂಬ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಂದು ವಿಷಯದ ಬಗೆಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದರೆ ಮೊದಲು ಈ course ಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನ ಓದಬಹುದು.


ಒಮ್ಮೆಗೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಓದಿ ಬಿಡೋಣ ಎಂಬ ಅವಸರಕ್ಕೆ ಓದಲು ಹೋಗುವುದು ಉತ್ತಮ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲ. ಒಂದು ಶಿಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಯಾವುದನ್ನು ಓದಬೇಕು ನಂತರ ಯಾವುದನ್ನು ಓದಬೇಕು ಎಂದು ನಿಮ್ಮ ಸಮಯ ಹಾಗು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ನೀವುಗಳೇ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಒಳಿತು. ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ಗೆ ಒಂದೊಂದು ವಿಷಯಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೇನೇ ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದಲೂ ಓದಿದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೂ ಅನುಕೂಲ. ಒಂದು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಓದುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಉದಾಹರಣೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ Classical Mechanics, Thermodynamics, Statistical Mechanics, Electrodynamics, and Quantum Mechanics, ಹೀಗೆ. ಪ್ರತೀ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಹಲವು ಓದುಗಳನ್ನ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಮೊದಲು ಮೇಲು ಪದರವಾಗಿ ಈ ಇಡೀ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಓದುವುದು, ಹಾಗೆ ಓದಿದ ನಂತರ ಒಂದೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಿ ಬಿಡಿಸಿ ಓದುವುದು (ಇದಕ್ಕೆ ನಾವು ಕೂದಲು ಸೀಳುವ ವಿಧಾನ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ ), ನಂತರ ಹೀಗೆ ಬಿಡಿಸಿ ಓದಿದ್ದನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಈ ಇಡೀ ವಿಷಯ ಏನನ್ನ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ, ವಿಶಾಲ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಅಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವ ಏನು ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸುವುದು, ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಓದಿಗೆ ನೋಟ್ಸ್ (ಟಿಪ್ಪಣಿ) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪೂರಕವಾಗಿ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಬಾರಿ ನಮಗೆ ಒಂದು ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸಂಗತಿ ಒಂದೇ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನ ಓದಿದ ನಂತರ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದಾಗ ಹಾಗೆ ಓದಿದವುಗಳನ್ನ ಮರೆಯದಂತೆ ಒಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನ ಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಮುಂದೆ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದಾಗ ಸುಮ್ಮನೆ ಪುಟ ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಇವೆಲ್ಲ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಅಂದುಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅದು ಹಾಗಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ನಮ್ಮದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಅದರ ಒಳ ಆಂತರ್ಯ ದಕ್ಕುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ನಾನು ನೋಡಿದಂತೆ, ಈ ವಿಷಯವು ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ, ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ತಿಳಿದಿದೆ ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನ ಬಿಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಸ್ಯೆ ಬಿಡಿಸುವುದು ತೀರ ಸರಳ ಕೆಲಸ, ಅಂತಹುದನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ತಪ್ಪು. ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ನಮಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ತಿಳಿದಿದೆಯೆ, ಅದೆಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದರೆ, ನಾವು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನ ಬಿಡಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕಷ್ಟವೆಂದೆನಿಸಿದರೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋದ ಹಾಗೆ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನ ಬಿಡಿಸಬೇಕು, ನಂತರ ಒಂದೊಂದೇ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗಬೇಕು. ಸಮಸ್ಯೆ ಬಿಡಿಸುವುದನ್ನ ಆಟವಾಡಿದಂತೆ ಅನುಭವಿಸುವುದನ್ನ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಆಗಲೆ ಅದರ ಚಂದ. ಸಮಸ್ಯೆ ಬಿಡಿಸುವ ಬಗೆಗಳನ್ನ ಮುಂದೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ.

ಕಡೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆನಿಸಿರುವುದು, ಗುಂಪು ಚರ್ಚೆ, ಸೆಮಿನಾರು, ಹರಟೆ ಇವುಗಳ ಬಗೆಗೆ. ನಾನು ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಷಯ ಕಲಿತದ್ದು ನಾವು ಕಾಫಿ ಟೀ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಕೂತು ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಫೀ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲೆ. ಆ ರೀತಿಯ ಒಂದು ಗುಂಪು ಸಾದ್ಯವಾದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಅದೃಷ್ಟ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ಗುಂಪನ್ನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲೇ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಬಹುದು. ಒಂದಿಷ್ಟು ನಮ್ಮ ಅಹಂಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟರೆ ಸಮಾನಾಸಕ್ತರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಸಾದ್ಯ. ಆ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಚರ್ಚೆ ಹಾಗು ಸೆಮಿನಾರ್ ಗಳ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪ್ರತೀ ವಾರ ಒಂದು ವಿಷಯದ ಬಗೆಗೆ ಚರ್ಚೆ, ಹೊಸ ವಿಷಯದ ಬಗೆಗೆ ಸೆಮಿನಾರ್ ಕೊಡುವುದು. ಎಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಅಹಂಗಳನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ತಲೆದೂರಲು ಬಿಡದಿರಿ. ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಒಳ್ಳೆಯ ಓದಿಗೆ ಬಹಳ ಅವಶ್ಯ. ಗುಂಪು ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸೆಮಿನಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ, ನಾವು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ವಿಷಯವನ್ನ ಒಪ್ಪಿಸುವಾಗ ನಮಗೆ ಆ ವಿಷಯಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡದ ಯಾವುದೋ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೂ ನಾವು ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನನಗೆ ತೋಚಿದ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇದರ ಮುಂದುವರೆದ ಬಾಗವಾಗಿ, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗೆಗೆ, ಸಮಸ್ಯೆ ಬಿಡಿಸುವ ಬಗೆ, ಸಂಶೋದನೆಯೆಂದರೇನು? ಎಂಬ ಉಳಿದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಲೇಖನ ಓದಿದವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನ ನೀಡಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿದ್ದರೆ ಕೆಳಗಿನ Comments ಅಲ್ಲಿ ಬರೆದು ತಿಳಿಸಿ.